Kırmak beschrijft hoe je iets breekt: een noot kraken, een tak breken of een bord stukmaken. Het kan ook betekenen dat je iemand emotioneel kwetst. Je oefent de vormen en bepaalt wie of wat het onderwerp is.

Het idee

De stam is kır-: kırıyorum, kırdım, kıracağım, kırarım. Behoud de puntloze ı; in kıracağım verandert de k van de toekomstuitgang in ğ. De aoristus is kırar, niet kırır. Een bepaald lijdend voorwerp krijgt de accusatief: tabağı kırmak. Bij een algemene activiteit kan het zonder naamvalsuitgang: ceviz kırmak. Seni kırmak betekent je gevoelens kwetsen. Het persoonlijk voornaamwoord mag wegblijven als de werkwoordsuitgang de persoon aangeeft.

Patronen vergelijken
PersoonTegenwoordige duurvormVerleden tijdToekomende tijdAoristus
benkırıyorumkırdımkıracağımkırarım
senkırıyorsunkırdınkıracaksınkırarsın
okırıyorkırdıkıracakkırar
bizkırıyoruzkırdıkkıracağızkırarız
sizkırıyorsunuzkırdınızkıracaksınızkırarsınız
onlarkırıyorlarkırdılarkıracaklarkırarlar

Voorbeelden

  • Ben şimdi ceviz kırıyorum.Ik kraak nu walnoten.
  • Çocuk dün mavi tabağı kırdı.Het kind brak gisteren het blauwe bord.
  • Biz yarın bu eski kilidi kıracağız.Wij zullen morgen dit oude slot openbreken.
  • Lütfen ince dalı kırma.Breek de dunne tak alsjeblieft niet.
  • Bu sözler insanı kırar.Deze woorden kwetsen mensen.
  • Seni kırmak istemiyorum.Ik wil je niet kwetsen.
  • Bardak yere düşünce kırıldı.Het glas brak toen het op de grond viel.
  • Biz bu bardağı kırmadık.Wij hebben dit glas niet gebroken.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Voor “het glas brak” gebruik je Bardak kırıldı. In Bardak kırdı zou het glas zelf iets breken. Vergelijk bardağı kırdı (iemand brak het glas) en bardak kırıldı (het glas brak): zowel de rol van het zelfstandig naamwoord als het werkwoord verandert.

Probeer het zelf

  1. Vul “ik ben aan het kraken” in de tegenwoordige duurvorm in.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    kırıyorum

    kırıyorum: şu an geeft aan dat de handeling nu bezig is; ben vraagt om de eerste persoon. Na kır- staat de puntloze ı.

  2. Vul “ik zal openbreken” in de toekomende tijd in.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    kıracağım

    kıracağım: yarın plaatst de geplande handeling in de toekomst. Voor de klinker van de persoonsuitgang verandert de k van kıracak in ğ.

  3. Het glas viel en brak. Kies de verleden tijd: kırdı of kırıldı.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    kırıldı

    kırıldı: het glas ondergaat de breuk na het vallen; het breekt geen ander voorwerp. De verleden tijd geeft een afgeronde gebeurtenis aan.

  4. Zeg tegen één persoon dat die de tak niet moet breken. Gebruik de ontkennende gebiedende wijs.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    kırma

    kırma: één persoon krijgt het verzoek iets niet te doen. Daarvoor gebruik je de ontkennende gebiedende wijs op -ma; kırmadı zou iets over het verleden zeggen.

Gebruik het vandaag

Schrijf een zin over noten kraken, een over een voorwerp dat brak en een over iemand niet willen kwetsen. Zoek de onderwerpen en zet de eerste zin in de toekomende tijd.