Familiewoorden: moederskant en vaderskant

Het idee

Het Turks noemt familieleden naar kant en leeftijd. Anne en baba zijn je ouders, abla is een oudere zus, ağabey of abi een oudere broer en kardeş een jonger broertje of zusje. Aan moederskant zeg je anneanne, dayı en teyze, aan vaderskant babaanne, amca en hala. Alleen dede (opa) is aan beide kanten gelijk.

Voorbeelden

• Babam akşam eve geliyor.Mijn vader komt 's avonds thuis.
• Dedem bahçede oturuyor.Mijn opa zit in de tuin.
• Ablam üniversitede okuyor.Mijn oudere zus studeert aan de universiteit.Abla zegt al dat ze ouder is. Een jongere zus is kız kardeşim.
• Annem ve teyzem kardeş.Mijn moeder en mijn tante zijn zussen.Hier betekent kardeş: broers en zussen van elkaar. Het zegt niet zus of broer; dat volgt uit teyze, de zus van je moeder.
• kardeşlerimmijn broers en zussenkardeş·lerHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats·im-im / -ım / -um / -üm / -m: mijn
• çocuklarımızonze kinderençocuk·larHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats·ımız-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: ons en onze
• amcammijn oom (de broer van mijn vader)Amca is alleen de broer van je vader. De broer van je moeder heeft een eigen woord, dayı. Het achtervoegsel -m betekent mijn.
• dayımmijn oom (de broer van mijn moeder)Dayı eindigt op de klinker ı, dus komt er alleen -m bij: dayım, niet dayıım.
• Halam Bursa'da yaşıyor.De zus van mijn vader woont in Bursa.

Let op

Het Nederlands heeft één woord voor oom en één voor tante, het Turks twee van elk: amca zeggen tegen de broer van je moeder is fout, hij is dayı. En kardeş alleen verraadt het geslacht niet; voeg kız of erkek toe als dat telt.

Probeer het zelf

1. Schrijf hoe je hem noemt: de broer van mijn moeder.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   dayım

   dayım: de broer van je moeder heet dayı, niet amca; na de klinker ı is het achtervoegsel -m genoeg voor ‘mijn’.

2. Schrijf hoe je haar noemt: de zus van mijn vader.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   halam

   halam: de zus van je vader is hala, en teyze is alleen de zus van je moeder; hala eindigt op een klinker, dus komt er alleen -m bij.

3. Schrijf hoe je haar noemt: de moeder van mijn moeder (mijn oma).

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   anneannem

   anneannem: anne + anne is de moeder van je moeder; de moeder van je vader is babaanne, dus het eerste deel noemt de kant.

4. Schrijf hoe je hem noemt: mijn oudere broer. Twee woorden zijn goed, één is genoeg.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   ağabeyim / abim

   ağabeyim of abim: beide woorden betekenen oudere broer; ağabey eindigt op een medeklinker en krijgt -im, abi eindigt op een klinker en krijgt alleen -m.

Gebruik het vandaag

Teken je stamboom en schrijf onder elke persoon het Turkse woord. Zet erbij aan welke kant hij of zij staat.