Turkse synoniemen: kiezen op betekenis en context

Het idee

Controleer eerst de bedoelde betekenis, de functie in de zin en de omringende woorden. Cevap, misafir en sebep zijn van Arabische oorsprong; siyah is van Perzische oorsprong. Hun Turkse tegenhangers in de tabel worden ook vandaag gebruikt. De oorsprong alleen maakt een woord niet formeel of ouderwets: zowel cevap als yanıt kan een antwoord op een vraag aanduiden. Als zelfstandig naamwoord betekent neden een reden; als vraagwoord betekent het “waarom”.

Voorbeelden

• Konuklar akşam bahçede toplandı.De gasten kwamen ’s avonds in de tuin bijeen.
• Bu soruya henüz yanıt gelmedi.Er is nog geen antwoord op deze vraag binnengekomen.
• Bu hatanın nedenini birlikte araştırıyoruz.We onderzoeken samen de oorzaak van deze fout.
• Misafirler için üst kattaki odayı hazırladık.We hebben de kamer boven voor de gasten klaargemaakt.
• Cevabınızı yarına kadar bekliyoruz.We wachten tot morgen op uw antwoord.
• Gecikmenin sebebini toplantıdan sonra öğrendik.Na de vergadering hoorden we de reden voor de vertraging.
• Siyah mont kapının yanında asılı.De zwarte jas hangt naast de deur.
• Kara haberi sabah aldık.We kregen het droevige nieuws in de ochtend.

Let op

Vervang woorden niet automatisch in vaste uitdrukkingen. Kara en siyah kunnen allebei de kleur zwart aanduiden, maar kara haber betekent onheilstijding. Met siyah haber behoud je die vaste uitdrukking niet. Leer de hele combinatie met haar betekenis.

Probeer het zelf

1. Vervang cevap door het woord dat “antwoord” betekent. Bu soruya henüz ___ gelmedi. (yanıt / konuk)

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   yanıt

   yanıt: het gaat om een antwoord op een vraag, dus de betekenis van cevap blijft behouden. Konuk zou iemand aanduiden die op bezoek komt.

2. Vervang konuklar door een vorm van misafir en behoud het meervoud. ___ akşam bahçede toplandı. (misafir)

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   misafirler

   misafirler: het blijven meerdere gasten. De laatste klinker van misafir is i, dus het meervoud krijgt -ler, anders dan konuklar met -lar.

3. Vraag waarom de aangesproken personen zo vroeg zijn gekomen. Kies één woord. ___ bu kadar erken geldiniz? (neden / sebep)

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   neden

   neden: de spreker vraagt waarom de anderen zo vroeg zijn gekomen. Het zelfstandig naamwoord sebep kan hier niet op zichzelf “waarom” betekenen.

4. Vul de uitdrukking voor droevig nieuws aan, niet voor een kleur. ___ haberi sabah aldık. (kara / siyah)

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kara

   kara: het nieuws is verdrietig en heeft geen kleur. Daarom is hier de vaste combinatie kara haber nodig.

Gebruik het vandaag

Schrijf twee versies van een korte uitnodiging, één met konuk en één met misafir. Schrijf daarna een zin over een zwart voorwerp en een over slecht nieuws. Leg uit waar vervanging mogelijk is.