-meli / -malı: konieczność i powinność

Zasada

Dodaj -meli lub -malı do tematu czasownika (nie do bezokolicznika), aby powiedzieć, co musi lub powinno się stać: gelmeli, almalı. Samogłoska zależy od ostatniej samogłoski tematu: -meli po e i ö ü, -malı po a ı o u. Potem następują końcówki osobowe: gitmeliyim, gitmelisin, gitmeli, gitmeliyiz, gitmelisiniz, gitmeliler.

Przykłady

• Yarın erken kalkmalıyım.Jutro muszę wcześnie wstać.Temat kalk- ma samogłoskę a, więc końcówka to -malı; -yım to końcówka ben po samogłosce. Zaimek ben jest pominięty.
• Bu akşam anneni aramalısın.Powinieneś / powinnaś zadzwonić dziś wieczorem do mamy.
• Çocuklar saat dokuzda uyumalı.Dzieci powinny spać o dziewiątej.Przy podmiocie çocuklar możliwe są formy uyumalı i uyumalılar. W tym przykładzie pominięto końcówkę liczby mnogiej.
• Doktora gitmeli misin?Czy musisz iść do lekarza?Partykuła pytająca mi jest pisana osobno i stoi po -meli; przyjmuje końcówkę osoby: gitmeli misin, nie gitmelimisin.
• Sınavdan önce çok çalışmalısınız.Przed egzaminem musicie dużo się uczyć.
• gitmeliyimmuszę iśćgit·meli-meli / -malı: konieczność i powinność·yim-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
• okumalısınızmusicie czytaćoku·malı-meli / -malı: konieczność i powinność·sınız-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
• çalışmalıyızmusimy pracowaćçalış·malı-meli / -malı: konieczność i powinność·yız-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
• beklemelilermuszą czekaćbekle·meli-meli / -malı: konieczność i powinność·lerLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce

Uważaj

Odrzuć -mek, zanim dodasz końcówkę: gitmeli, nie gitmekmeli. Gdy temat kończy się samogłoską, nie ma głoski łącznikowej: beklemeli, okumalı. Forma -memeli znaczy „nie powinno się”, a nie „nie trzeba”: gitmemeliyim to „nie powinienem / nie powinnam iść”. Na „nie muszę” turecki ma inną konstrukcję.

Spróbuj samodzielnie

1. Dodaj końcówki: musisz dziś się uczyć.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   çalışmalısın

   çalışmalısın: ostatnia samogłoska tematu çalış to ı, czyli tylna, więc -malı; -sın to końcówka osoby sen.

2. Dodaj końcówki: musimy poczekać na autobus.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   beklemeliyiz

   beklemeliyiz: temat bekle kończy się przednią samogłoską e, więc -meli; głoska łącznikowa nie jest potrzebna, a -yiz to końcówka biz po samogłosce.

3. Dodaj końcówki: musicie kupić tę książkę.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   almalısınız

   almalısınız: w al jest a, więc -malı, a dalej -sınız dla siz.

4. Dodaj końcówkę: dzieci powinny wcześnie iść spać.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   yatmalı / yatmalılar

   yatmalı / yatmalılar: w yat jest a, więc -malı; przy podmiocie çocuklar czasownik może zostać bez końcówki albo przyjąć -lar.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania o tym, co masz zrobić w tym tygodniu, za każdym razem w innej osobie. Sprawdź ostatnią samogłoskę każdego tematu i wybierz -meli lub -malı.