bakmak: patrzeć, opiekować się

Zasada

Bakmak znaczy „patrzeć na”, a przedmiot spojrzenia stoi w celowniku (-e/-a): kapıya bakıyorum, nigdy kapıyı bakıyorum. Temat bak jest taki sam w każdym czasie, zmienia się tylko końcówka: bakıyorum, baktım, bakacağım. Po bezdźwięcznym k końcówka czasu przeszłego zaczyna się od t.

Przykłady

• Ben resme bakıyorum.Patrzę na obraz.Bakmak wymaga celownika, więc resme, nie resmi. Samogłoska i w resim wypada przed końcówką. Zaimek ben można pominąć.
• Çocuklar denize bakıyor.Dzieci patrzą na morze.
• Dün akşam saatime baktım.Wczoraj wieczorem spojrzałem na swój zegarek.Bak kończy się bezdźwięcznym k, więc końcówka czasu przeszłego zaczyna się od t: baktım, nie bakdım. Saatim ma już przyrostek dzierżawczy, więc dochodzi -e: saatime.
• Annem küçük kardeşime bakıyor.Moja mama opiekuje się moim młodszym bratem.Przy osobie bakmak z celownikiem często znaczy „opiekować się”, a nie tylko „patrzeć”: kardeşime bakıyor.
• Yarın bu eve bakacağız.Jutro obejrzymy ten dom.W czasie przyszłym k z -acak przed samogłoską zmienia się w ğ: bakacağız. Przed spółgłoską zostaje: bakacaksınız.
• Bak, kuşlar uçuyor.Patrz, ptaki lecą!Sam temat to rozkaz do jednej osoby: bak. Do wielu osób lub grzecznie dodaje się -ın: bakın.
• Ben haritaya bakmıyorum.Nie patrzę na mapę.Przeczenie -mı- stoi między tematem a -yor: bak-mı-yor-um. Ma samogłoskę ı, bo ostatnią samogłoską w bak jest a.
• Telefona bakma!Nie patrz na telefon!Zakaz tworzy się przez dodanie -ma do tematu: bakma. Dopełnienie zostaje w celowniku: telefona.

Uważaj

Nie stawiaj dopełnienia w bierniku, jak przy zwykłym czasowniku przechodnim: resmi bakıyorum jest błędne, poprawnie resme bakıyorum. Jeśli chodzi o samo zauważenie, że coś się dzieje, użyj görmek (widzieć), a nie bakmak.

Spróbuj samodzielnie

1. Dodaj końcówkę, której wymaga bakmak: patrzymy na drzwi (kapı).

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   kapıya

   kapıya: bakmak wymaga celownika; temat kończy się samogłoską, więc wchodzi łącznik y, a tylna samogłoska ı daje -a.

2. Odmień bak dla „ty” w czasie teraźniejszym ciągłym: patrzysz.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   bakıyorsun

   bakıyorsun: bak kończy się spółgłoską, więc -ıyor dołącza bezpośrednio, z ı po tylnym a; końcówka osobowa dla „ty” to -sun.

3. Odmień bak dla „oni” w czasie przeszłym: patrzyli.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   baktılar

   baktılar: po bezdźwięcznym k końcówka zaczyna się od t, nie od d; liczba mnoga to -lar po tylnym ı.

4. Odmień bak dla „ja” w czasie przyszłym: spojrzę.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   bakacağım

   bakacağım: przed końcówką -ım litera k z -acak zmienia się w ğ.

Użyj tego dzisiaj

Napisz trzy zdania o tym, na co dziś patrzyłeś lub patrzyłaś, za każdym razem z celownikiem, i sprawdź samogłoskę każdej końcówki.