içmek: pić i palić

Zasada

Temat iç- kończy się bezdźwięcznym ç i ma samogłoskę przednią i, a stąd wynikają końcówki: -ti w czasie przeszłym (içtim, nie içdim), -iyor w teraźniejszym (içiyorum), -er w aorystie (içerim) i -ecek w przyszłym (içeceğiz). W czasie przyszłym k z -ecek zmienia się w ğ przed końcówką zaczynającą się samogłoską: içecek, ale içeceğim. Czasownik obejmuje też zupę i tytoń: çorba içmek, sigara içmek.

Przykłady

• Annem çorba içiyor.Moja mama je zupę.Po turecku zupę się pije: çorba içmek. Czasownik yemek jest dla stałych potraw.
• Dün akşam çok su içtim.Wczoraj wieczorem wypiłem dużo wody.Temat iç- kończy się bezdźwięcznym ç, więc końcówka czasu przeszłego zaczyna się od t: içtim, nie içdim.
• Ben her sabah çay içerim.Co rano piję herbatę.
• Yarın kahve içeceğiz.Jutro wypijemy kawę.
• Babam sigara içmiyor.Mój tata nie pali.Papierosy też się „pije”: sigara içmek znaczy palić. Przeczenie -mi- stoi między tematem a -yor.
• Su içer misin?Napijesz się wody?
• içmiyorumnie pijęiç·miyor-miyor / -mıyor / -muyor / -müyor: zaprzeczenie teraz·um-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
• içtikwypiliśmyiç·ti-di, -dı, -du, -dü, -ti: czas przeszły (geldi, yaptı)·kKońcówki osobowe czasu przeszłego: -m, -n, -k, -niz, -ler

Uważaj

Nie przenoś ze swojego języka „jeść zupę” ani „palić”: po turecku jedno i drugie się pije, çorba içmek i sigara içmek, a yemek zostaje dla stałych potraw.

Spróbuj samodzielnie

1. Wpisz içmek w czasie teraźniejszym (-iyor): Piję wodę.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   içiyorum

   içiyorum: temat kończy się spółgłoską, więc -iyor dołącza się bezpośrednio, a o w -iyor wymaga końcówki osobowej -um.

2. Wpisz içmek w czasie przeszłym dla ben: Wczoraj piłem herbatę.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   içtim

   içtim: ç jest bezdźwięczne, więc końcówka zaczyna się od t, a nie od d; samogłoska przednia i daje -ti, a -m oznacza ben.

3. Wpisz içmek w czasie przyszłym dla biz: Jutro wypijemy mleko.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   içeceğiz

   içeceğiz: samogłoska przednia i daje -ecek, a jego k zmiękcza się w ğ, bo końcówka -iz zaczyna się samogłoską.

4. Wpisz içmek w przeczeniu w czasie teraźniejszym (-iyor): Mój tata nie pali.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   içmiyor

   içmiyor: przeczenie -mi- stoi między tematem a -yor, a trzecia osoba nie ma końcówki osobowej. To ten sam czasownik, którego używa się przy paleniu.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania o tym, co pijesz o różnych porach dnia, po jednym dla każdej kolumny tabeli, i sprawdź, czy każda forma przeszła ma t.