almak: kupować, dostawać, brać

Zasada

Almak znaczy mieć coś w ręku: kupić (ekmek almak), dostać (mektup almak) albo wziąć. Temat al- jest regularny i ma samogłoskę tylną, więc dostaje -ıyor, -dı i -acak: alıyorum, aldım, alacağım. Litera k w -acak zmienia się w ğ, gdy końcówka osobowa zaczyna się od samogłoski: alacağım, alacağız, ale alacaksın. Źródło wyraża końcówka -den: annemden aldım.

Przykłady

• Ben ekmek alıyorum.Kupuję chleb.
• Dün yeni bir telefon aldım.Wczoraj kupiłem nowy telefon.
• Annemden bir mektup aldım.Dostałem list od mamy.Osoba, od której coś dostajesz, ma końcówkę -den: annemden. Z -de (annemde) znaczyłoby to u mojej mamy.
• Yarın bilet alacağım.Jutro kupię bilet.W alacağım k z -acak zmienia się w ğ, bo końcówka -ım zaczyna się od samogłoski.
• Her gün otobüse biniyorum.Codziennie jeżdżę autobusem.Do autobusu wsiada się czasownikiem binmek (otobüse binmek); almak znaczyłoby go kupić lub dostać.
• Burada fotoğraf çekiyoruz.Robimy tu zdjęcia.Zdjęcie robi się czasownikiem çekmek (dosłownie „ciągnąć”); fotoğraf almak się nie mówi.
• Bu çantayı kim aldı?Kto kupił tę torbę?Konkretny przedmiot ma biernik: bu çantayı. Zaimek pytajny kim stoi przed czasownikiem.
• alıyorlaroni kupująal·ıyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: właśnie teraz·larLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce
• almadımnie kupiłemal·madı-medi / -madı: przeszłość przeczona·mKońcówki osobowe czasu przeszłego: -m, -n, -k, -niz, -ler

Uważaj

Almak nie jest uniwersalnym odpowiednikiem polskiego „brać”. Zdjęcie robi się czasownikiem çekmek (fotoğraf çekmek), a do autobusu wsiada się czasownikiem binmek (otobüse binmek); fotoğraf almak nie jest po turecku.

Spróbuj samodzielnie

1. Wstaw almak w czasie przyszłym dla ben: Jutro kupię bilet.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   alacağım

   alacağım: k z -acak zmienia się w ğ, bo końcówka -ım zaczyna się od samogłoski.

2. Wstaw almak w czasie przeszłym dla biz: Wczoraj kupiliśmy książkę.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   aldık

   aldık: po dźwięcznym l końcówka czasu przeszłego to -dı, a -k oznacza „my”.

3. Wstaw almak w czasie teraźniejszym (-iyor) dla sen: Kupujesz teraz mleko.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   alıyorsun

   alıyorsun: temat kończy się spółgłoską, więc -ıyor dołącza bezpośrednio; tylna samogłoska a daje ı, potem -sun dla „ty”.

4. Wstaw odpowiedni czasownik w czasie przeszłym: Ali zrobił wczoraj zdjęcie.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   çekti

   çekti: zdjęcia robi się czasownikiem çekmek, nie almak; k jest bezdźwięczne, więc końcówka to -ti.

Użyj tego dzisiaj

Napisz trzy zdania o zakupach i poczcie: coś, co kupiłeś, coś, co dostałeś od kogoś (z -den), i coś, co kupisz jutro.