Zawody po turecku: od öğretmen do gazeteci

Zasada

Nazwa zawodu to zwykły rzeczownik bez rodzaju osobowego: doktor może być mężczyzną lub kobietą. Aby powiedzieć, kim jesteś, dodaj końcówkę osobową bezpośrednio: doktorum, hemşireyim, gazetecisin. Nie ma tu słowa „jakiś”, więc bir pojawia się tylko z przymiotnikiem: iyi bir aşçı. W trzeciej osobie nic się nie dodaje: Ablam hemşire. Wiele nazw zawodów kończy się na -ci lub -çı: gazeteci, aşçı.

Przykłady

• Ben okulda öğretmenim.Jestem nauczycielem/nauczycielką w szkole.Nazwa zawodu przyjmuje końcówkę osobową bezpośrednio: öğretmen + im. Nie ma tu słowa na „jakiś”, a ben można pominąć: Okulda öğretmenim.
• Ablam hastanede hemşire.Moja starsza siostra jest pielęgniarką w szpitalu.W trzeciej osobie nazwa zawodu stoi sama: bez końcówki i bez czasownika „jest”. Hemşire odnosi się do kobiet i mężczyzn.
• Babam şoför, annem avukat.Mój tata jest kierowcą, a mama jest prawniczką.
• Ne iş yapıyorsun?Czym się zajmujesz zawodowo?İş znaczy praca lub zajęcie. Samo Ne yapıyorsun? pyta, co robisz w tej chwili, a nie czym się zajmujesz zawodowo.
• doktorumJestem lekarzem/lekarkądoktor·um-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
• hemşireyimJestem pielęgniarzem/pielęgniarkąhemşire·yŁącznik -y-: y między samogłoskami·im-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
• gazetecidziennikarz / dziennikarkagazete·ci-ci / -cı / -çi / -çı: osoba, która coś robi
• Teyzem iyi bir aşçı.Moja ciocia jest dobrą kucharką.Bir pojawia się tu, bo osobę opisuje przymiotnik iyi. Bez przymiotnika normalna jest forma Teyzem aşçı.
• Babanız mühendis mi?Czy wasz tata jest inżynierem?

Uważaj

O zawód pytasz zdaniem Ne iş yapıyorsun? Samo Ne yapıyorsun? znaczy „Co teraz robisz?”, a naturalna odpowiedź brzmiałaby Kitap okuyorum, a nie Doktorum.

Spróbuj samodzielnie

1. Powiedz „jestem lekarzem/lekarką” jednym słowem: doktor plus końcówka dla „ja”.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   doktorum

   doktorum: doktor kończy się spółgłoską, a ostatnia samogłoska o jest tylna i zaokrąglona, więc końcówka dla „ja” to -um.

2. Powiedz „jestem pielęgniarzem/pielęgniarką” jednym słowem: hemşire plus końcówka dla „ja”. Wyraz kończy się na samogłoskę.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   hemşireyim

   hemşireyim: hemşire kończy się samogłoską, dlatego między wyrazem a -im wchodzi łącznik y.

3. Powiedz „jesteś dziennikarzem/dziennikarką” jednym słowem: gazeteci plus końcówka dla „ty”.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   gazetecisin

   gazetecisin: -sin zaczyna się od spółgłoski, więc po samogłosce i łącznik nie jest potrzebny, a przednia samogłoska i daje -sin, nie -sun.

4. Uzupełnij lukę, aby zapytać: „Czym się zajmujesz zawodowo?”

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   iş

   iş: to słowo znaczy „praca”, więc Ne iş yapıyorsun? pyta o zawód, a Ne yapıyorsun? pyta o to, co robisz teraz.

Użyj tego dzisiaj

Napisz po jednym krótkim zdaniu o tym, czym zajmujecie się zawodowo: ty, dwoje krewnych i znajomy. Sprawdź końcówkę dla każdej osoby.