Öğrencilerin bir cümlenin şu anı mı yoksa genel durumu mu anlattığına karar verip -iyor ya da geniş zaman ekini seçmeleri için kısa bir not.
Temel fikir
Şimdiki zaman (-iyor) konuşma anında ya da çevresinde süren eylemi ve kararlaştırılmış planı (yarın gidiyorum) anlatır. Geniş zaman (-ir) alışkanlığı, genel doğruyu ve nazik teklifi anlatır: içer, kaynar, Kahve içer misin?
| Fiil gövdesi | Geniş zaman, 3. kişi | -iyor, 3. kişi |
|---|---|---|
| gel | gelir | geliyor |
| oku | okur | okuyor |
| yağ | yağar | yağıyor |
| iç | içer | içiyor |
| git | gider | gidiyor |
| çalış | çalışır | çalışıyor |
Örnekler
- Şimdi yağmur yağıyor.
- Kışın burada çok kar yağar.Geniş zaman bir yerin ve mevsimin genel durumunu anlatır; yağar burada şu an kar yağdığını söylemez.
- Babam şimdi çay içiyor.
- Babam her sabah çay içer.
- Kahve içer misin?Geniş zamanlı soru olağan nazik tekliftir; duruma göre kahve içip içmediğini de sorabilir.
- Kahve içiyor musun?-iyor ile soru şu anı sorar: şimdi kahve mi içiyorsun? Teklif değildir.
- Bu hafta çok çalışıyorum.Şimdiki zaman yalnızca bu saniyeyi değil, şimdinin çevresindeki süreyi de kapsar. Çalışırım genel çalışma düzenini anlatırdı.
- Su yüz derecede kaynar.
- Yarın Ankara'ya gidiyorum.Şimdiki zaman, yarın gibi bir zaman sözcüğüyle önceden kararlaştırılmış planı anlatır. Gelecek zaman eki ayrı bir derstir.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler geniş zamanı konuşma anı için kullanır: Şimdi yağmur yağar yağmurun şu an yağdığını söylemez. Konuşma dilinde alışkanlık için de -iyor duyulur; bunu yanlış saymayın, geniş zaman yalnızca daha tarafsız seçimdir.
Kendin dene
Şu anda biri kitap okuyor. Eylemi şimdiki zamanın üçüncü kişisinde yazın: okumak.
Cevabı veya örnek cevabı göster
okuyor
okuyor: şu an anı gösterir, bu yüzden -iyor; oku ünlüyle bittiği için ek -yor olur.
Güneşin doğudan doğması her zaman geçerlidir. Eylemi geniş zamanın üçüncü kişisinde yazın: doğmak.
Cevabı veya örnek cevabı göster
doğar
doğar: güneşin doğudan doğması genel doğrudur, bu yüzden geniş zaman; tek heceli doğ gövdesi -ar alır.
Dışarıda şu anda kar düşüyor. Eylemi şimdiki zamanın üçüncü kişisinde yazın: yağmak.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yağıyor
yağıyor: kar şu anda yağıyor, bu yüzden -iyor; yağ kalın ve düz ünlüyle bittiği için ek -ıyor olur.
Birine kahve ikram ediyorsunuz. Eylemi geniş zamanda, misin'den önce yazın: içmek.
Cevabı veya örnek cevabı göster
içer
içer: nazik teklif geniş zamanla yapılır; tek heceli iç gövdesi -er alır, misin ayrı yazılır.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Şu anda biri kitap okuyor. Eylemi şimdiki zamanın üçüncü kişisinde yazın: okumak.
Güneşin doğudan doğması her zaman geçerlidir. Eylemi geniş zamanın üçüncü kişisinde yazın: doğmak.
Dışarıda şu anda kar düşüyor. Eylemi şimdiki zamanın üçüncü kişisinde yazın: yağmak.
Birine kahve ikram ediyorsunuz. Eylemi geniş zamanda, misin'den önce yazın: içmek.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden günlerini anlatan dört cümle yazmalarını isteyin: ikisi şu anı, ikisi alışkanlığı anlatsın; her cümlede zaman sözcüğünü denetletin.