Bu derste öğrencinin yalnız fiili değil, konuşanın olay karşısındaki tutumunu seçmesini sağlayın. Kapıda bekleme, kalabalık öngörüsü ve güzel hava dileği için üç ayrı durum kurun.
Temel fikir
Beklemek, birinin gelişini veya bir olayın gerçekleşmesini beklemeyi anlatır; Yarın yağmur bekliyoruz cümlesinde ise bir öngörü bildirir. Ummak, Senden iyi haberler umuyorum örneğinde istenen sonuca yönelik umudu öne çıkarır. Ancak iki fiilin anlam alanları kesişir; ummak da beklenti anlatabilir. Öğrenciden her kullanım için bir bağlam istemek, kesinlik yüzdeleri vermekten daha yararlıdır. Umarım otobüs gecikmez örneğinde Umarım sözünden sonra bağımsız bir cümle gelir.
| Fiil | Anlam odağı |
|---|---|
| beklemek | Birini veya bir şeyi bekleme |
| beklemek | Bir sonucu öngörme |
| ummak | İstenen bir sonuca umut bağlama |
Örnekler
- Seni kapıda bekliyorum.
- Yarın yağmur bekliyoruz.
- Senden iyi haberler umuyorum.
- Senden bir cevap bekliyorum.
- Senden bir cevap umuyorum.
- Umarım otobüs gecikmez.
- Bugün kalabalık bekliyorum, ama sakin bir gün umuyorum.
- Umarım yarın görüşürüz.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci, gelmesini istediği kişiyi beklerken Seni kapıda umuyorum diyebilir. Burada istek bulunması, kapıdaki bekleme eylemini ummak ile anlatmaya yetmez. Ters yönde de yağmur beklemek her zaman yağmur istemek değildir; bağlam olmadan duygusal tutum yüklemeyin.
Kendin dene
Arkadaş henüz gelmedi; kapıda bekleme durumunu anlatan fiili seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bekliyorum
bekliyorum: arkadaş henüz gelmemiştir ve konuşan kapıda onun gelişini beklemektedir. Cümlede anlatılan, bir kişiye yönelik somut bekleyiştir.
Piknik için güzel hava dileğini belirten cümle başlangıcını seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
Umarım
Umarım: piknik planı, güzel havanın neden istendiğini açıklar. Yarın hava güzel olur kendi yüklemi olan bir cümledir; bu yapının başına aynı anlamla Beklerim getirilemez.
Bütün yerler ayrılmış. İstek belirtmeden bu akşamki kalabalık hakkında bir tahmin bildirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bekliyorum
bekliyorum: bütün yerlerin ayrılmış olması kalabalık tahminini destekler. Yönerge istek bildirmeyi dışladığı için burada öngörü anlamı aranır.
Ek bağlam yok. Hangi seçenekler kullanılabilir? Geçerli seçeneklerden biri yeterli; anlam farkını açıklayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bekliyorum / umuyorum
bekliyorum / umuyorum: ek bağlam verilmediğinden ikisi de uygundur. İlkinde cevap beklenen, ikincisinde umut edilen sonuçtur. Öğrenci fiil değişince konuşanın tutumunun nasıl değiştiğini açıklamalıdır.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Arkadaş henüz gelmedi; kapıda bekleme durumunu anlatan fiili seçin.
Piknik için güzel hava dileğini belirten cümle başlangıcını seçin.
Bütün yerler ayrılmış. İstek belirtmeden bu akşamki kalabalık hakkında bir tahmin bildirin.
Ek bağlam yok. Hangi seçenekler kullanılabilir? Geçerli seçeneklerden biri yeterli; anlam farkını açıklayın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden bir bekleyiş, bir öngörü ve Umarım ile başlayan bir dilek cümlesi yazmalarını isteyin. Sonra cevap beklemek ile cevap ummak için farklı durumlar kurdurun; çekim çalışmasını bağlantılı fiil sayfasında sürdürün.