Yeni ve genç: eşyanın yeniliği, insanın yaşı

Temel fikir

Yeni eşya ya da yeni gelen kişi için, genç insanın yaşı için kullanılır; karşıtları sırasıyla eski ve yaşlıdır: yeni telefon, genç biri.

Örnekler

• Annem yeni telefonunu çok seviyor.
• Babam yeni arabasını yıkıyor.
• Genç biri bize yardım etti.Genç, bir kişinin yaşını anlatır. Burada biri (birisi) ile birlikte tek başına kullanılmıştır.
• Yeni komşularımız çok genç.Yeni, komşuların yakınlarda taşındığını; genç ise yaşlarını anlatır. Bir cümlede iki ayrı bilgi vardır.
• Dedem yeni uyandı.Bir fiilin önünde yeni “az önce” demektir; dedenin genç olduğunu söylemez.
• gençlikgenç·likSoyut ad yapan ek: -lik / -lık / -luk / -lük
• yenilikyeni·likSoyut ad yapan ek: -lik / -lık / -luk / -lük
• gençlergenç·lerÇoğul eki: -ler / -lar

Dikkat et

Öğrenciler iki sözcüğü karıştırıp eşyaya genç der: genç araba yanlıştır, doğrusu yeni araba. Yeni öğretmen ise yaşı değil, göreve yeni başlamayı anlatır.

Kendin dene

1. Boşluğa yeni ya da genç yazın: çanta için “çok yeni”.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   yeni

   yeni: çanta bir eşyadır; eşya yeni ya da eski olur, yıl olarak yaşı olmaz.

2. Boşluğa yeni ya da genç yazın: dedenin görünüşü için “çok genç”.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   genç

   genç: cümle kişinin görünüşteki yaşıyla ilgilidir; yeni kişinin yeni geldiğini düşündürür.

3. Boşluğa yeni ya da genç yazın: “yeni komşumuz”, yani yeni taşınan kişi.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   Yeni

   Yeni: komşu yeni taşınmıştır; söz konusu olan gelmedir, yaş değil.

4. genç sıfatına -lik ekini getirin: gençlik.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   gençlik

   gençlik: -lik ekinin başındaki l nedeniyle genç sözcüğünün sonundaki ç değişmez; ince ünlü e yüzünden ek -lik olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden yeni aldıkları üç eşyayı yeni ile, tanıdıkları üç kişiyi genç ya da yaşlı ile anlatmalarını isteyin.