Bu derste öğrenciden yalnız doğru eki bulmasını değil, seçimin anlam gerekçesini açıklamasını isteyin. Belirli bir işi kavrama ile bir alanda bilgi sahibi olma ayrımını kısa bağlamlarla kurun; ardından farklı tamlayıcı isteyen fiilleri bağlayın.

Temel fikir

Fiilin istediği durum, fiilin cümledeki anlamıyla birlikte ele alınır. Bu işi anlamak yapısında belirtili nesne kavranan işi gösterir; bu işten anlamak ise söz konusu alanda bilgi ve deneyim sahibi olmayı anlatabilir. Bu karşıtlığı bütün fiillerde eklerin serbestçe değiştirilebileceği biçiminde sunmayın. Ayrıca aynı durum eki farklı anlamlara eşlik edebilir: karara katılmak bir kararı benimsemek, toplantıya katılmak ise bir etkinlikte yer almaktır; ikisinde de yönelme durumu kullanılır. Bağlı cümlelerde her yüklemin tamlayıcısını ayrı değerlendirin.

Örnekler

  • Ben bu işi anlıyorum.
  • Ben bu işten anlıyorum.
  • Ben bu karara katılıyorum.
  • Yarın toplantıya katılacağım.
  • Bu öneriyi destekliyorum ve bu öneriye inanıyorum.
  • Sana güveniyorum, ama bu açıklamadan şüpheleniyorum.
  • Bu projeden vazgeçmek istemiyorum.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci, aynı varlıktan söz edildiği için ilk fiilin tamlayıcısını ikinci fiile de aynı biçimde bağlayabilir. Bu öneriyi destekliyorum ve bu öneriye inanıyorum örneğinde iki ad öbeği aynı öneriyi gösterir; ancak belirtme ve yönelme durumlarının seçimini ayrı fiiller belirler.

Kendin dene

  1. İş adını uygun durumda yazın. Bağlam, belirli bir görevin artık kavrandığını gösteriyor.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    işi

    işi: Devamındaki ifade, yapılacak işin artık açık olduğunu gösterir. Öğrenci burada mesleki deneyimi değil, belirli bir görevi kavramayı anlatmalıdır.

  2. İş adını uygun durumda yazın. Bağlam, bir alandaki bilgi ve deneyimi vurguluyor.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    işten

    işten: Yıllardır aynı alanda çalışma bilgisi, uzmanlık ve deneyim okumasını destekler. İşi seçimi ise odağı belirli bir görevin kavranmasına kaydırır.

  3. Karar adını uygun durumda yazın. Konuşan kişi alınan kararı doğru buluyor.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    karara

    karara: Seçimin doğru bulunduğu belirtilerek kararla aynı görüşte olma anlatılır. Yönelme durumu burada bir etkinliğe katılımı göstermese de fiille uyumludur.

  4. Öneri adını ikinci fiilin istediği durumda yazın; iki fiilin tamlayıcılarını karşılaştırın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    öneriye

    öneriye: İkinci yüklem öneriye duyulan inancı bildirir. İlk yüklemin belirtme durumundaki nesnesi, bu yüklemin yönelme durumundaki tamlayıcısının yerine aynı biçimde kullanılamaz.

Bugün kullan

Öğrencilerden bu işi anlıyorum ve bu işten anlıyorum için iki farklı bağlam yazmalarını isteyin. Ardından bir öneriyi desteklemeyi ve o öneriye inanmayı tek cümlede birleştirsinler. Gerekçelerinde yalnız ekin adını değil, fiilin anlamını da arayın.