B2 dersinde öğrenciden yalnızca doğru eki bulmasını değil, seçtiği ilgecin olaylar arasında nasıl bir ilişki kurduğunu açıklamasını isteyin. Bakış açısı, karşılaştırma, sebep ve beklentiye aykırılık ayrı ayrı ele alınmalıdır.
Temel fikir
Göre, rağmen ve karşın yönelme; dolayı ayrılma durumu ister. Tamlayıcı, ilgeçten önce gelir. Bana göre kişisel görüş, plana göre dayanak, eskisine göre karşılaştırma bildirir. Yağmurdan dolayı yağmuru sebep olarak sunarken yağmura rağmen ve yağmura karşın yağmurun beklenen engelleyici etkisinin gerçekleşmediğini anlatır. Cümle düzeyindeki tamlayıcılarda adlaştırılmış yapının durum ekini koruyun: geç geldiğinden dolayı, çok çalışmasına rağmen. İkinci yapıda -ma adlaştırma, -sı üçüncü tekil kişi iyelik, -na ise bu ekten sonra gelen yönelme biçimidir. Öğrenci bu örnekte adlaştırma ekini olumsuzluk eki sanmamalıdır.
| İlgeç | Tamlayıcı + ilgeç |
|---|---|
| göre | bana göre |
| dolayı | gürültüden dolayı |
| rağmen | gürültüye rağmen |
| karşın | uyarılara karşın |
Örnekler
- Bana göre bu raf sağlam.
- Ekip yağmurdan dolayı içeride çalışıyor.
- Çocuklar gürültüye rağmen uyudu.
- Yeni masa eskisine göre daha hafif.
- Bütün uyarılara karşın kapı açık kaldı.
- Otobüs geç geldiğinden dolayı toplantıya yetişemedik.
- Çok çalışmasına rağmen raporu bitiremedi.
- Plana göre önce çatıyı onaracağız.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci dolayı yerine rağmen yazarken tamlayıcının ekini değiştirmeyebilir. Gürültüden dolayı ile gürültüye rağmen karşılaştırmasında hem eki hem olayın yorumunu sorgulatın. Başka ilgeçlerde görülen ilgi durumunu buraya taşımak da yanlıştır: benim göre değil, bana göre.
Kendin dene
___ göre bu çözüm uygun. (ben) Parantezdeki zamirin uygun biçimiyle tamamlayın. Yalnızca eksik sözcüğü yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bana
bana: Görüşün sahibi konuşandır; ben zamirinin yönelme biçimi kullanılır. Benim ise ilgi durumudur ve burada istenen tamlayıcıyı kurmaz.
___ dolayı pencereyi kapattık. (gürültü) Gürültüyü pencereyi kapatmanın sebebi olarak belirtin. Yalnızca durum eki almış adı yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gürültüden
gürültüden: Pencereyi kapatmanın sebebi gürültüdür. Ayrılma eki bu sebebi dolayı ile bağlar; gürültüye biçimi aynı ilgeçle kullanılamaz.
Yağmura ___ yürüyüşe devam ettik. Beklentiye aykırılık bildiren bir ilgeçle tamamlayın. Yalnızca eksik sözcüğü yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
rağmen / karşın
rağmen / karşın: Yağmurun yürüyüşü durdurması beklenebilecekken yürüyüş sürmüştür. İki ilgeç de bu beklentiye aykırılığı anlatır ve yağmura biçimiyle uyuşur.
Çok ___ rağmen işi bitiremedi. (çalışmak; o) Kişi çok çalıştı ama işi bitiremedi. Parantezdeki fiilden eksik sözcüğü oluşturun; özne üçüncü tekil kişidir.
Cevabı veya örnek cevabı göster
çalışmasına
çalışmasına: Çalışan kişi ile işi bitiremeyen kişi aynıdır. Adlaştırılan eylem üçüncü tekil kişi iyelik ve yönelme eklerini alır; çalıştı gibi çekimli bir fiil doğrudan rağmen önüne getirilemez.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
___ göre bu çözüm uygun. (ben) Parantezdeki zamirin uygun biçimiyle tamamlayın. Yalnızca eksik sözcüğü yazın.
___ dolayı pencereyi kapattık. (gürültü) Gürültüyü pencereyi kapatmanın sebebi olarak belirtin. Yalnızca durum eki almış adı yazın.
Yağmura ___ yürüyüşe devam ettik. Beklentiye aykırılık bildiren bir ilgeçle tamamlayın. Yalnızca eksik sözcüğü yazın.
Çok ___ rağmen işi bitiremedi. (çalışmak; o) Kişi çok çalıştı ama işi bitiremedi. Parantezdeki fiilden eksik sözcüğü oluşturun; özne üçüncü tekil kişidir.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Yağmur yüzünden değişen bir plan ile yağmura karşın sürdürülen bir etkinliği iki cümlede anlattırın. Ardından iki nesneyi göre ile karşılaştırmalarını isteyin. Öğrenciler tam ilgeç öbeğini işaretleyip ek seçimini gerekçelendirsin.