Bu B1 dersinde avukat adının çekimini bağlamla birlikte ele alın. Öğrencinin yalnızca doğru eki yazmasını değil, ekin kimi ve hangi ilişkiyi gösterdiğini açıklamasını da hedefleyin.
Temel fikir
Avukat ünlüyle başlayan ek aldığında son ünsüzü yumuşamaz: avukatı, avukata, avukatım. Bulunma ve ayrılma biçimleri avukatta, avukattan olur. Tabloda durum ekleri ile iyelik eklerini ayrı satırlarda karşılaştırın; ardından avukatıma biçiminde iyelikten sonra yönelme eki geldiğini gösterin. Üçüncü çoğul kişi iyelikli avukatları biçiminde avukatın tek mi çok mu olduğu bağlamdan anlaşılır.
| Görev | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın durum | avukat | avukatlar |
| Belirtme durumu | avukatı | avukatları |
| Yönelme durumu | avukata | avukatlara |
| Bulunma durumu | avukatta | avukatlarda |
| Ayrılma durumu | avukattan | avukatlardan |
| İlgi eki | avukatın | avukatların |
| İyelik: benim | avukatım | avukatlarım |
| İyelik: senin | avukatın | avukatların |
| İyelik: onun | avukatı | avukatları |
| İyelik: bizim | avukatımız | avukatlarımız |
| İyelik: sizin | avukatınız | avukatlarınız |
| İyelik: onların | avukatları | avukatları |
Örnekler
- Avukatı yarın arayacağım.
- Avukata bugün yazdım.
- Avukatım şimdi toplantıda.
- Belgeler avukatta kaldı.
- Avukattan kısa bir mesaj geldi.
- Avukatın telefonu masada.
- Ben de avukatım.
- Avukatlar koridorda bekliyor.
- avukatlarımızaavukatlarÇoğul eki: -ler / -larımızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzaYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Avukatım şimdi toplantıda. cümlesindeki özne ile Ben de avukatım. cümlesindeki yüklemi karşılaştırın. Öğrenci her iki -ım ekini de aynı görevde saymamalıdır. Ünsüz yumuşamasını genelleştirerek avukadı yazıyorsa doğru avukatı biçimini cümle içinde yeniden kurmasını isteyin.
Kendin dene
Belirtili nesneyi tamamlayın: Bu kişiyi dün aradım.
Cevabı veya örnek cevabı göster
avukatı
avukatı: bu sözcüğü aranan kişiyi belirli kılar. Belirli nesne belirtme eki alır; kökteki t korunur ve noktasız ı yazılır.
Birinci tekil kişi iyelik ekiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
avukatım
avukatım: benim tamlayanı, izinli olan kişinin konuşanın avukatı olduğunu gösterir. Buradaki ek, konuşanın mesleğini değil iyelik ilişkisini bildirir.
Belgelerin kimde kaldığını bulunma durumu ekiyle belirtin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
avukatta
avukatta: Belgeler bir kişiye doğru gitmiyor, o kişide kalıyor. Bulunma ekinin başındaki ünsüz, kökün sonundaki t nedeniyle t olur; iki t birlikte yazılır.
Mesajın alıcısını çokluk, birinci çoğul kişi iyelik ve yönelme ekleriyle belirtin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
avukatlarımıza
avukatlarımıza: Mesajı alan birden çok avukat var ve bu kişiler “bizim” avukatlarımız. Önce çokluk -lar, sonra iyelik -ımız, en son yönelme -a gelir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Belirtili nesneyi tamamlayın: Bu kişiyi dün aradım.
Birinci tekil kişi iyelik ekiyle tamamlayın.
Belgelerin kimde kaldığını bulunma durumu ekiyle belirtin.
Mesajın alıcısını çokluk, birinci çoğul kişi iyelik ve yönelme ekleriyle belirtin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden bir avukata mesaj gönderme üzerine kısa bir kurmaca konuşma yazmalarını isteyin. Bir durum ve bir iyelik biçimi kullansınlar; her ekin işlevini ve gönderimini açıklasınlar.