Bu derste belediye adını kurum, iş yeri ve gidilen yer bağlamlarında ele alın. Öğrencinin yalnızca ekleri sıralamasını değil, cümlede yönelme, belirtme ve ilgi durumlarını ayırt etmesini hedefleyin. Kurum ile bina arasındaki anlam geçişini kapı ve çalışma örnekleriyle gösterin.
Temel fikir
Belediye kökü çekimde korunur; son ünlü ince ve düz olduğu için belediyeler, belediyeye, belediyeyi ve belediyenin biçimleri oluşur. Ünsüz yumuşaması yoktur. Belediyemiz birinci çoğul kişi iyelik eki taşır; belediyemizin biçiminde bunun ardından ilgi eki gelir. Buradaki iyelik, kişisel mülkiyetten çok kişinin yaşadığı yerle bağını anlatabilir.
| İşlev | Biçim |
|---|---|
| Yalın durum | belediye |
| Çoğul | belediyeler |
| Belirtme durumu | belediyeyi |
| Yönelme durumu | belediyeye |
| Bulunma durumu | belediyede |
| Ayrılma durumu | belediyeden |
| İlgi durumu | belediyenin |
| Birinci tekil kişi iyelik | belediyem |
| İkinci tekil kişi iyelik | belediyen |
| Üçüncü tekil kişi iyelik | belediyesi |
| Birinci çoğul kişi iyelik | belediyemiz |
| İkinci çoğul kişi iyelik | belediyeniz |
| Üçüncü çoğul kişi: tek / birden çok belediye | onların belediyesi / onların belediyeleri |
| Birinci çoğul kişi iyelik + ilgi | belediyemizin |
| Birinci çoğul kişi iyelik + bulunma | belediyemizde |
Örnekler
- Yarın belediyeye gidiyorum.
- Ablam belediyede çalışıyor.
- Belediyeden bugün cevap geldi.
- Bu belediyeler birlikte çalışıyor.
- Belediyemizin yeni bir binası var.
- Belediyenin kapısı açık.
- Belediyeyi telefonla arayacağım.
- belediyemizdebelediyemizİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdeBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci kökün sonundaki -ye bölümünü yönelme eki sanıp belediye biçimini hedef yer için kullanabilir. Kökü ayrı yazdırın ve eki ekletin: belediye + ye. Ayrıca belediyeyi aramak ile onun belediyesi ifadelerini karşılaştırarak belirtme eki ile iyelik ekinin görevini ayırt ettirin.
Kendin dene
Boşluğu yönelme durumuyla tamamlayın: Öğleden sonra belediyeye gideceğim.
Cevabı veya örnek cevabı göster
belediyeye
belediyeye: gideceğim burada hareketin hedefini gerektirir. Sözcüğün son ünlüsü düşmez; yönelme ekinden önce kaynaştırma ünsüzü y gelir. Öğrencinin iki y arasındaki e sesini koruduğunu kontrol edin.
Belirtme durumunu kullanın: Bu soruyu sormak için belediyeyi arayacağım.
Cevabı veya örnek cevabı göster
belediyeyi
belediyeyi: Aranacak kurum belirli bir nesnedir; bu yüzden arayacağım fiilinin nesnesinde belirtme eki bulunur. Belediyesi yazılırsa üçüncü kişi iyeliği ifade edilir ve cümlenin istediği nesne biçimi oluşmaz.
Çoğul biçimi yazın: Bu belediyeler birlikte çalışıyor.
Cevabı veya örnek cevabı göster
belediyeler
belediyeler: Birlikte çalışan birden çok kurumdan söz edilir ve adın önünde sayı yoktur. Çoğul eki son ünlüye göre -ler olur; adın önündeki bu değişmez.
İyelik ve ilgi eklerini kullanın: Bizim belediyemizin bahçesi küçük.
Cevabı veya örnek cevabı göster
belediyemizin
belediyemizin: bizim ile belediye arasında iyelik, belediye ile bahçesi arasında tamlama ilişkisi kurulur. Belediye + miz + in çözümlemesi, iki ilişkinin aynı kelimede nasıl birleştiğini gösterir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğu yönelme durumuyla tamamlayın: Öğleden sonra belediyeye gideceğim.
Belirtme durumunu kullanın: Bu soruyu sormak için belediyeyi arayacağım.
Çoğul biçimi yazın: Bu belediyeler birlikte çalışıyor.
İyelik ve ilgi eklerini kullanın: Bizim belediyemizin bahçesi küçük.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere hayalî bir kasaba çizdirin. Belediyeye gidiş, belediyede çalışma ve belediyenin binası hakkında üç cümle kurdurun. Son cümlede belediyemizin biçimini kullandırıp iyelik ve ilgi eklerinin ayrı görevlerini açıklamalarını isteyin.