Bu B1 dersinde öğrencinin yalnızca biçim ezberlemesini değil, fikir adını öneri ve görüş anlamlarıyla kullanmasını hedefleyin. Tahtada fikrim ile fikirlerim biçimlerini yan yana vererek düşen ünlüyü ve ek sırasını buldurun.
Temel fikir
Fikir adına ünlüyle başlayan durum veya iyelik eki doğrudan geldiğinde ikinci hecedeki i düşer: fikri, fikre, fikrin, fikrim, fikrimiz. Burada ünsüz yumuşaması yoktur. Ünsüzle başlayan eklerden önce iki ünlü de korunur: fikirde, fikirden, fikirler. Bu fikri ile onun fikri örneklerinde aynı biçimin farklı görevlerini gösterin; fikrin biçiminin hem ikinci tekil kişi iyeliğini hem tamlayan ekini taşıyabildiğini bağlamla açıklayın.
| Görev | Biçim |
|---|---|
| Yalın durum | fikir |
| Belirtme durumu | fikri |
| Yönelme durumu | fikre |
| Bulunma durumu | fikirde |
| Ayrılma durumu | fikirden |
| Tamlayan eki | fikrin |
| Çoğul | fikirler |
| Birinci tekil kişi iyeliği | fikrim |
| İkinci tekil kişi iyeliği | fikrin |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği | fikri |
| Birinci çoğul kişi iyeliği | fikrimiz |
| İkinci çoğul kişi iyeliği | fikriniz |
| Üçüncü çoğul kişi iyeliği | onların fikirleri |
| Çoğul + birinci tekil kişi iyeliği | fikirlerim |
| Çoğul + birinci çoğul kişi iyeliği | fikirlerimiz |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği + yönelme | onun fikrine |
| Çoğul + iyelik + ayrılma | fikirlerimizden |
Örnekler
- Ben fikrimi değiştirdim.
- Bugün yeni fikirler arıyoruz.
- Senin fikrine güveniyorum.
- Bu fikri yarın konuşalım.
- Bu fikirden vazgeçmeyelim.
- Aynı fikirde değiliz.
- Bu fikrin bir adı var mı?
- fikirlerimizdenfikirlerÇoğul eki: -ler / -larimizİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdenAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci fikrim biçiminden hareketle çoğulda da ünlüyü düşürebilir. Fikirlerim sözcüğünü eklerine ayırmasını isteyin: önce çoğul eki geldiği için gövde korunur. Sonradan gelen iyelik eki, kökte geriye dönük bir ünlü düşmesine yol açmaz.
Kendin dene
Fikir adına birinci tekil kişi iyelik ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
fikrim
fikrim: benim sözü, fikrin konuşana ait olduğunu gösterir; ad da birinci tekil kişi iyelik ekini alır. -im doğrudan ada geldiği için sonuç iki ünlülü bir biçimdir.
Fikir adını çoğul ve birinci tekil kişi iyeliğiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
fikirlerim
fikirlerim: Defterde konuşanın birden çok fikri bulunmaktadır. Öğrenci önce çoğulu, ardından iyeliği kurmalıdır: fikir + ler + im. -ler öncesinde kökün iki ünlüsü de yerindedir.
Fikir adına üçüncü tekil kişi iyelik ve yönelme eklerini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
fikrine
fikrine: onun sözü üçüncü tekil kişi iyeliğini belirler; görüşe katılma anlamındaki katılmak ise yönelme durumu ister. Fikri biçimine araya giren n ile -e eklenir.
Fikir adını görüş birliği anlatan kalıba uygun biçimde tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
fikirde
fikirde: aynı fikirde olmak bir görüşü paylaşmayı anlatır. Olumsuz cümle, bu konuda görüş birliği bulunmadığını söyler; bir hedefe yönelme anlatılmadığından yönelme eki seçilmez.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Fikir adına birinci tekil kişi iyelik ekini getirin.
Fikir adını çoğul ve birinci tekil kişi iyeliğiyle tamamlayın.
Fikir adına üçüncü tekil kişi iyelik ve yönelme eklerini getirin.
Fikir adını görüş birliği anlatan kalıba uygun biçimde tamamlayın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden kendi fikirlerini tanıtan, fikirlerinden birkaçını sıralayan ve bir arkadaşlarının fikrine katıldıklarını belirten üç cümle isteyin. Tekil ve çoğul iyelik biçimlerini karşılaştırıp ikinci ünlünün neden korunduğunu ya da düştüğünü açıklatsınlar.