B2 düzeyinde bu adı öğretirken yalnızca ek sıralatmakla yetinmeyin. Öğrencinin, bir mahkemeyi nesne olarak göstermeyi ve mahkemeyi bir kasabayla ilişkilendirmeyi ayırt etmesini sağlayın. Örnekler ziyaret ve kurmaca anlatı bağlamındadır.
Temel fikir
Mahkeme kökü çekimde değişmez; son ünlüye göre mahkemeler, mahkemede, mahkememiz biçimleri oluşur. Belirtme ve yönelmede araya y girer: mahkemeyi, mahkemeye. Kasabanın mahkemesi belirtili ad tamlamasında tamlanan, üçüncü tekil kişi iyelik eki -si alır. Bu tamlama belirtili nesne olduğunda mahkemesini biçimindeki iyelik ekinden sonra n ve belirtme eki -i gelir.
| Görev / anlam | Türkçe biçim |
|---|---|
| Yalın durum | mahkeme |
| Belirtme durumu | mahkemeyi |
| Yönelme durumu | mahkemeye |
| Bulunma durumu | mahkemede |
| Ayrılma durumu | mahkemeden |
| İlgi eki | mahkemenin |
| Çoğul | mahkemeler |
| İyelik: benim mahkemem | mahkemem |
| İyelik: senin mahkemen | mahkemen |
| İyelik: onun mahkemesi | mahkemesi |
| İyelik: bizim mahkememiz | mahkememiz |
| İyelik: sizin mahkemeniz | mahkemeniz |
| İyelik: onların mahkemeleri | mahkemeleri |
| Tamlanan + belirtme durumu | kasabanın mahkemesini |
Örnekler
- Bugün mahkemeye birlikte gittik.
- Sabah mahkemede uzun süre bekledik.
- Öğleden sonra mahkemeden ayrıldık.
- Bu fotoğraf, eski mahkemeyi dışarıdan gösteriyor.
- Bu mahkemelerin binaları birbirine benziyor.
- Kasabanın mahkemesi romanda sık sık geçiyor.
- Bu bölüm, kasabanın mahkemesini ayrıntılı biçimde anlatıyor.
- mahkemelerimizdemahkemelerÇoğul eki: -ler / -larimizİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdeBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci mahkemeyi yerine mahkemesi yazdığında yalnızca son harfe bakmayın; hangi anlam ilişkisini kurmaya çalıştığını sorun. Kasabanın sözü korunuyorsa tamlanandaki iyelik eki de korunur. Belirtme eki bunun yerine geçmez: mahkemesini gerekir, mahkemesiyi değil.
Kendin dene
Hedefi bildiren biçimi yazın: Yarın ___ gideceğiz.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mahkemeye
mahkemeye: gideceğiz yüklemi burada bir hedefe yönelmeyi anlatır. Bu yüzden bulunma değil yönelme biçimi gerekir; kökün son ünlüsüyle -e arasına y girer.
Belirtili nesneyi tamamlayın: Çizer, romandaki ___ çizdi.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mahkemeyi
mahkemeyi: Çizerin çizdiği yer, romandaki belirli mahkemedir. Çizdi yükleminin belirtili nesnesi olduğu için belirtme eki gerekir; cümlede iyelik ilişkisi kurulmaz.
Çoğul adı ilgi ekiyle tamamlayın: Bu ___ binaları birbirine benziyor.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mahkemelerin
mahkemelerin: Birden çok mahkemenin binaları karşılaştırılır. Önce mahkemeler çoğulu kurulur, sonra bu ad binaları sözcüğünün tamlayanı olduğu için ilgi eki -in eklenir.
İyelik ilişkisini koruyarak belirtili nesneyi tamamlayın: Yazar, kasabanın ___ anlattı.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mahkemesini
mahkemesini: kasabanın tamlayanı, tamlananda -si iyelik ekini gerektirir. Tamlama anlattı yükleminin belirtili nesnesidir; bu nedenle iyelikten sonra n ve belirtme eki -i gelir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Hedefi bildiren biçimi yazın: Yarın ___ gideceğiz.
Belirtili nesneyi tamamlayın: Çizer, romandaki ___ çizdi.
Çoğul adı ilgi ekiyle tamamlayın: Bu ___ binaları birbirine benziyor.
İyelik ilişkisini koruyarak belirtili nesneyi tamamlayın: Yazar, kasabanın ___ anlattı.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden kurmaca bir kasaba tasarlamalarını isteyin. Önce mahkemeye gidişi, sonra kasabanın mahkemesini anlatan birer cümle yazdırsınlar. İkinci cümlede tamlamayı nesne yapmalarını ve eklerin görevlerini açıklamalarını sağlayın.