B2 grubunda sözcüğün anlamını bağlamdan çıkarmayı biçim çözümlemesiyle birleştirin. Örneklerdeki olaylar kurgusaldır; ders herhangi bir eylemin hukuki niteliğini belirlemeyi değil, ad çekimini öğretmeyi amaçlar.

Temel fikir

Suç adında ünsüz yumuşaması olmaz: suçu, suça, suçum. Önce durum biçimlerini, ardından iyelik biçimlerini karşılaştırın. Bu suçu sözündeki belirtme eki ile onun suçu sözündeki üçüncü tekil kişi iyelik ekinin aynı göründüğünü gösterin. Suçun nedenleri ile senin suçun karşılaştırması da ilgi ve iyelik eklerini ayırmayı sağlar. Çoğul biçim suçlar, birinci çoğul kişi iyelikli çoğul biçim suçlarımız olur.

Karşılaştırılacak kalıplar
İşlevBiçim
Yalın durumsuç
Belirtme durumusuçu
Yönelme durumusuça
Bulunma durumusuçta
Ayrılma durumusuçtan
İlgi durumusuçun
Çoğulsuçlar
Birinci tekil kişi iyeliğibenim suçum
İkinci tekil kişi iyeliğisenin suçun
Üçüncü tekil kişi iyeliğionun suçu
Birinci çoğul kişi iyeliğibizim suçumuz
İkinci çoğul kişi iyeliğisizin suçunuz
Üçüncü çoğul kişi iyeliğionların suçları
Üçüncü tekil kişi iyeliği + belirtmeonun suçunu
Çoğul + birinci çoğul kişi iyeliğibizim suçlarımız

Örnekler

  • Bu suç romanda anlatılıyor.
  • Yazar suçun nedenlerini araştırıyor.
  • Bu gecikme senin suçun değil.
  • Romandaki karakter sonunda suçunu itiraf ediyor.
  • Dedektif bu suçları birbirine bağlıyor.
  • Hikâyede genç bir adam suça sürükleniyor.
  • Aynı suçtan söz etmiyoruz.
  • Bu suçta onun payı yok.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci her son ç sesini yumuşatabilir veya iyelikli nesnede durum ekini düşürebilir. Suçunu biçimini suç-u-n-u olarak çözdürün. Gecikme örneğinde ise sözcüğün hukuki bir sınıflandırma değil, gündelik sorumluluk bildirdiğini bağlamla gösterin.

Kendin dene

  1. Boşluğu suç adının çoğul biçimiyle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    suçlar

    suçlar: birden çok olay anlatıldığı için çoğul eki gerekir. Son ünlü u olduğundan -lar seçilir; buradaki bu değişmez.

  2. Suç adını belirtme durumuna getirerek boşluğu tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    suçu

    suçu: bu ile belirlenen ad, araştırıyor yükleminin belirtili nesnesidir. Buradaki -u iyelik değil, belirtme durumu ekidir.

  3. Suç adına birinci tekil kişi iyelik ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    suçum

    suçum: benim sözü birinci tekil kişiyi gösterir; ad üzerindeki -um eki bu kişiyle uyumludur. Gecikme bağlamında sözcük sorumluluk anlamındadır.

  4. Onun suçu sözündeki iyelik ekli adı belirtme durumuna getirin; yalnızca adın ekli biçimini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    suçunu

    suçunu: karakter kendi suçunu itiraf eder. Üçüncü tekil kişi iyelik eki -u korunur; ardından zamir n sesi ve belirtme eki -u gelir.

Bugün kullan

Öğrencilerden kurgusal bir polisiye olay için üç cümle kurmalarını isteyin: çoğul ad, iyelikli ad ve belirtme durumundaki iyelikli ad kullansınlar. Her ekin cümlede hangi bilgiyi verdiğini açıklatsınlar.