Bu derste soyut bir adın çekimini, öğrencinin çalışma saatleri ve yaratıcı etkinlikler gibi somut seçimleriyle ilişkilendirin. Önce özgür sıfatı ile özgürlük adını ayırt ettirin; ardından kimin özgürlüğünden söz edildiğini sorun.
Temel fikir
Genel kavram için özgürlük, farklı özgürlük alanlarını ayırmak için özgürlükler kullanılır. Ünlüyle başlayan ekte son ünsüz yumuşar: özgürlüğe, özgürlüğüm. Özgürlükte ve özgürlükten biçimlerinde ise son ünsüz korunur. Çoğuldan sonra iyelik ekinin ünlüsü değişir: özgürlüklerimiz. Seçim özgürlüğü belirtisiz ad tamlamasında tamlanan ekini gösterin; ardından yönelme durumuna geçerken araya giren n sesini seçim özgürlüğüne üzerinde işaretleyin.
| Görev | Biçim |
|---|---|
| Yalın durum | özgürlük |
| Belirtme durumu | özgürlüğü |
| Yönelme durumu | özgürlüğe |
| Bulunma durumu | özgürlükte |
| Ayrılma durumu | özgürlükten |
| Tamlayan eki | özgürlüğün |
| Çoğul | özgürlükler |
| Birinci tekil kişi iyeliği | özgürlüğüm |
| İkinci tekil kişi iyeliği | özgürlüğün |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği | özgürlüğü |
| Birinci çoğul kişi iyeliği | özgürlüğümüz |
| İkinci çoğul kişi iyeliği | özgürlüğünüz |
| Üçüncü çoğul kişi iyeliği | onların özgürlükleri |
| Çoğul + birinci çoğul kişi iyeliği | özgürlüklerimiz |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği + yönelme | onun özgürlüğüne |
Örnekler
- Bu atölyede özgürlüğe önem veriyoruz.
- Benim için özgürlüğün anlamı değişti.
- Bu özgürlükten vazgeçmek istemiyorum.
- Kendi çalışma saatlerimi seçme özgürlüğüm var.
- Bu projede yaratıcılık özgürlüğümüzü koruyoruz.
- Çocukların seçim özgürlüğüne saygı duyuyoruz.
- Farklı özgürlükler bazen birbiriyle çatışabilir.
- Özgür olmak, her istediğini yapmak demek değildir.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci özgürüm yerine özgürlüğüm yazarsa yalnızca eki düzeltmeyin; sıfatla kurulan yüklem ile iyelikli adın görevlerini karşılaştırmasını isteyin. Özgürlüğü biçiminin tek başına belirtme durumu mu, üçüncü kişi iyeliği mi olduğunu göstermediğini de vurgulayın; tam cümledeki görevini buldurun.
Kendin dene
Belirtili nesneyi tamamlayın: Korunmak istenen şey bu özgürlük.
Cevabı veya örnek cevabı göster
özgürlüğü
özgürlüğü: bu ile belirlenen özgürlük, korumak fiilinin belirtili nesnesidir. Son ünlüye uyan ü eklenirken sondaki k, ğ olur; burada iyelik anlamı aranmaz.
Vazgeçmek fiilinin istediği durum ekiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
özgürlükten
özgürlükten: vazgeçmek fiili, vazgeçilen şeyi ayrılma durumunda ister. k sonrasında ek t ile başladığından gövdenin son ünsüzü yumuşamaz.
Birinci tekil kişi iyelik ekini kullanın: Seçme olanağı konuşana ait.
Cevabı veya örnek cevabı göster
özgürlüğüm
özgürlüğüm: benim sözcüğü birinci tekil kişi iyeliğini gerektirir. Var ile birlikte konuşanın bu olanağa sahip olduğu anlatılır; özgürüm yazılırsa ad yerine yüklem kurulmuş olur.
Üçüncü tekil kişi iyelik ekinden sonra yönelme ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
özgürlüğüne
özgürlüğüne: onun üçüncü tekil kişi iyeliğini, saygı duymak ise yönelme durumunu gerektirir. Özgürlüğü + n + e dizilişi, hem iyeliği hem fiille ilişkiyi korur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Belirtili nesneyi tamamlayın: Korunmak istenen şey bu özgürlük.
Vazgeçmek fiilinin istediği durum ekiyle tamamlayın.
Birinci tekil kişi iyelik ekini kullanın: Seçme olanağı konuşana ait.
Üçüncü tekil kişi iyelik ekinden sonra yönelme ekini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere çalışma saatlerini seçme, yaratıcı bir etkinlik ve bir başkasının seçimleri hakkında üç cümle yazdırın. Bir iyelik biçimi ile fiilin istediği bir durum ekini seçip gerekçelendirmelerini isteyin.