Bu derste öğrencilerin sağlık adını yalnızca bir sözlük karşılığı olarak değil, cümlede görev alan soyut bir ad olarak kullanmasını hedefleyin. B2 düzeyinde durum ekini seçme, iyelik ilişkisini kurma ve bağlamdan anlam çıkarma birlikte ele alınabilir.
Temel fikir
Sağlık adına ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde son k yumuşar: sağlığa, sağlığı, sağlığım. Ünsüzle başlayan eklerde kök korunur: sağlıkta, sağlıktan, sağlıklar. İyelik ekinden sonra durum eki gelebilir: onun sağlığı özne olabilirken onun sağlığını belirtili nesne olur. Tek başına sağlığı biçimi, belirtme durumu ile üçüncü tekil kişi iyeliğini ayırt etmeye yetmez.
| Görev | Biçim |
|---|---|
| Yalın durum | sağlık |
| Belirtme durumu | sağlığı |
| Yönelme durumu | sağlığa |
| Bulunma durumu: sağlık alanında | sağlıkta |
| Ayrılma durumu | sağlıktan |
| Tamlayan eki | sağlığın |
| İle biçimi | sağlıkla |
| Çoğul: genel anlamda yaygın değil | sağlıklar |
| Birinci tekil kişi iyeliği | sağlığım |
| İkinci tekil kişi iyeliği | sağlığın |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği | sağlığı |
| Birinci çoğul kişi iyeliği | sağlığımız |
| İkinci çoğul kişi iyeliği | sağlığınız |
| Üçüncü çoğul kişi iyeliği | onların sağlıkları |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği + belirtme | onun sağlığını |
Örnekler
- Bu dergide sağlığa geniş yer ayrılıyor.
- Konuşmacı bugün sağlıktan söz etti.
- Benim sağlığım bu yıl daha iyi.
- Sağlık, bu romanın ana konularından biri.
- Çocukların sağlıkları hakkında konuşmadık.
- Onun sağlığını merak ediyorum.
- Sağlıkta iletişim üzerine bir kitap okuyorum.
- Bu öykü sağlığın değerini anlatıyor.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Soyut adın çoğulunu, birden çok kişiden söz edildiğinde zorunluymuş gibi öğretmeyin. Genel anlamda sağlık tekil kullanılır; sağlıklar biçimi mümkündür ancak bu anlamda yaygın değildir. Çocukların sağlıkları bireysel durumları öne çıkarabilir; çocukların sağlığı da doğrudur.
Kendin dene
Boşluğu yer ayrılan konuyu belirtecek biçimde tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
sağlığa
sağlığa: yer vermek sözünde yer ayrılan konu yönelme durumundadır. Burada fiziksel bir konum anlatılmaz; ünlüyle başlayan ek, adın son ünsüzünü yumuşatır.
Boşluğu konuşmanın konusunu belirtecek biçimde tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
sağlıktan
sağlıktan: söz etmek yapısında konuşmanın konusu ayrılma durumuyla belirtilir. Son ses k olduğu için ek t ile başlar; araya ünlü girmediğinden kök yumuşamaz.
Boşluğu birinci tekil kişi iyelik biçimiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
sağlığım
sağlığım: benim tamlayanı birinci tekil kişi iyeliğini gerektirir. Öğrencinin bu biçimi belirtme durumu sanmadığını, cümlede özne olduğunu gördüğünü kontrol edin.
Boşluğu üçüncü tekil kişi iyeliği ve belirtme durumuyla tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
sağlığını
sağlığını: onun tamlayanı üçüncü tekil kişi iyeliğini gösterir. Sağlığı biçimine zamir n’si ve belirtme eki -ı gelir; korunmak istenen şey belirtili nesnedir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğu yer ayrılan konuyu belirtecek biçimde tamamlayın.
Boşluğu konuşmanın konusunu belirtecek biçimde tamamlayın.
Boşluğu birinci tekil kişi iyelik biçimiyle tamamlayın.
Boşluğu üçüncü tekil kişi iyeliği ve belirtme durumuyla tamamlayın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden kurgusal bir konuşmayı sağlığa yer vermek, sağlıktan söz etmek ve bir iyelik biçimiyle özetlemelerini isteyin. Diğer on iki dil topluluğundan gelen öğrencilerin kendi dillerindeki edatları doğrudan aktarıp aktarmadığını ve iyelikten sonraki durum ekini koruyup korumadığını kontrol edin.