Bu derste roman adının çekimini bir edebiyat tartışmasına taşıyın. B2 öğrencisinden yalnızca doğru biçimi üretmesini değil, aynı görünen eklerin görevini cümle içinde açıklamasını da isteyin.
Temel fikir
Roman ünsüz yumuşaması ya da ünlü düşmesi geçirmez; son ünlüsü kalın olduğu için romanlar, romanım, romana biçimleri kullanılır. Tahtaya Bu romanı bitirdim ve Onun romanı kısa yazın. İlk cümledeki belirtme durumu ile ikincideki üçüncü tekil kişi iyeliğini karşılaştırın; ardından ikinci cümledeki ad öbeğini nesne yaparak onun romanını biçimini kurdurun.
| İşlev | Biçim |
|---|---|
| Yalın durum | roman |
| Belirtme durumu | romanı |
| Yönelme durumu | romana |
| Bulunma durumu | romanda |
| Ayrılma durumu | romandan |
| Tamlayan eki | romanın |
| Çoğul | romanlar |
| Birinci tekil kişi iyeliği | romanım |
| İkinci tekil kişi iyeliği | romanın |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği | romanı |
| Birinci çoğul kişi iyeliği | romanımız |
| İkinci çoğul kişi iyeliği | romanınız |
| Üçüncü çoğul kişi iyeliği | onların romanları |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği + belirtme | onun romanını |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği + yönelme | onun romanına |
| Çoğul + iyelik + ayrılma | romanlarımızdan |
Örnekler
- Bu romanı dün bitirdim.
- Bu romanda zaman yavaş ilerliyor.
- Yazar romanına yeni bir bölüm ekledi.
- Romanın sonu bütün yorumları değiştirdi.
- Onun ilk romanını henüz okumadım.
- Bu romanlar aynı olayı farklı açılardan anlatıyor.
- romanlarımızdanromanlarÇoğul eki: -ler / -larımızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdanAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- Onun romanı iki kız kardeşi anlatıyor.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci Yazarın romanını okudum cümlesinde iyelik ekini belirtme eki sanıp son eki atlayabilir. Roman-ı-n-ı çözümlemesinde her parçanın görevini ayrı söylemesini isteyin. Ayrıca romanın sonu ile senin romanın aynı biçimin tamlayan eki ve ikinci tekil kişi iyelik ekiyle oluşabileceğini gösterir.
Kendin dene
Roman adının uygun biçimini yazın: Bu ___ ikinci kez okuyorum.
Cevabı veya örnek cevabı göster
romanı
romanı: bu ile belirlenen roman, okuyorum yükleminin belirli nesnesidir. Bu boşlukta iyelik değil, belirtme durumu eki gerekir.
Roman adının uygun biçimini yazın: Yazarın yeni ___ dün bitirdim.
Cevabı veya örnek cevabı göster
romanını
romanını: yazarın tamlayanına karşılık gelen iyelik eki korunur; bitirdim yükleminin nesnesi olduğu için araya n girerek belirtme eki eklenir. İki ı da noktasızdır.
Roman adına tamlayan ekini getirerek boşluğu doldurun: ___ sonu beni şaşırttı.
Cevabı veya örnek cevabı göster
romanın
romanın: Sonun hangi esere ait olduğu belirtiliyor. Buradaki -ın, sonu sözcüğündeki iyelik ekiyle tamlama kurar; ikinci kişiye seslenilmez.
Roman adına çoğul, birinci çoğul kişi iyelik ve ayrılma durumu eklerini getirip tek sözcük yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
romanlarımızdan
romanlarımızdan: Birden fazla eser için -lar, bize ait oldukları için -ımız, ayrılma anlamı için -dan gerekir. Öğrenciden roman-lar-ımız-dan sırasını gerekçelendirmesini isteyin.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Roman adının uygun biçimini yazın: Bu ___ ikinci kez okuyorum.
Roman adının uygun biçimini yazın: Yazarın yeni ___ dün bitirdim.
Roman adına tamlayan ekini getirerek boşluğu doldurun: ___ sonu beni şaşırttı.
Roman adına çoğul, birinci çoğul kişi iyelik ve ayrılma durumu eklerini getirip tek sözcük yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Hayalî bir yazar belirleyin. Öğrencilerden önce yazarın romanını tanıtmalarını, sonra onu okuduklarını söylemelerini isteyin. Son cümlede romanın sonu öbeğini kullandırıp tamlayanı buldurun.