Kesme işaretinin neden özel adla ek arasına girdiğini ve hangi ünsüzlerin yazıda değişmediğini göstermek için kısa bir not.
Temel fikir
Kişi ve yer adlarına gelen durum ekleri kesmeyle ayrılır; adın yazımı korunur: Ankara'da, Ali'nin, Mehmet'ten. Ek, adın son ünlüsüne ve son ünsüzüne göre seçilir; kaynaştırma ünsüzleri y ve n de yazılır: Ayşe'ye, Ayşe'nin. Kesme işareti yalnızca ilk ekten önce konur: Ankara'dayım. Çokluk ve yapım ekleri ile bunlardan sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Mehmetlerde, Ayşelerden, Ankaralı. Buradaki çokluk örnekleri kişiyi ve ailesini anlatır.
| Temel biçim | Ünlüden sonra | Ünsüzden sonra | Örnek |
|---|---|---|---|
| -de | -de / -da | -de / -da / -te / -ta | Ankara'da, Mehmet'te |
| -den | -den / -dan | -den / -dan / -ten / -tan | Ali'den, Mehmet'ten |
| -e | -ye / -ya | -e / -a | Ayşe'ye, Murat'a |
| -i | -yi / -yı / -yu / -yü | -i / -ı / -u / -ü | Ali'yi, Murat'ı |
| -in | -nin / -nın / -nun / -nün | -in / -ın / -un / -ün | Ayşe'nin, Zeynep'in |
Örnekler
- Ayşe Ankara'dan geliyor.
- Ali'nin kedisi bahçede.Sahip ad kesme işaretinden sonra ilgi eki alır: Ali'nin. Kedi sahiplik eki -si alır; kedisi özel ad olmadığı için kesme işareti konmaz.
- Murat bugün Zeynep'i arıyor.
- Ankara'dayımAnkara'daBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -tayımKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- MehmetlerdeMehmetlerÇoğul eki: -ler / -lardeBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta
- Türkiye'deyizTürkiye'deBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -tayizKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- AyşelerdenAyşelerÇoğul eki: -ler / -lardenAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- Annem Paris'te, babam evde.Paris özel addır, bu yüzden -te kesme işaretinden sonra gelir; ev cins addır, bu yüzden evde yazılırken kesme işareti kullanılmaz.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler ya cins adlara kesme koyar (ev'de yerine evde) ya da özel adı cins ad gibi yumuşatır: kitap → kitabı, ama Ahmet'in, Zeynep'e; Ahmed'in ya da Zeyneb'e yazılmaz.
Kendin dene
Ali adına ilgi durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
Ali'nin
Ali'nin: ad ünlüyle bittiği için ilgi durumunda kaynaştırma n gelir, ince ünlü -nin verir; kesme işareti ekten önce konur.
Mehmet adına çıkma durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
Mehmet'ten
Mehmet'ten: t sert ünsüz olduğundan çıkma durumu eki t ile başlar, ince ünlü e ile -ten olur; özel ad t harfini korur.
Zeynep adına yönelme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
Zeynep'e
Zeynep'e: ad ünsüzle bittiği için yönelme eki yalnızca -e olur (son ünlü e); kitap kitabı olsa da p yazıda değişmez.
ev sözcüğüne bulunma durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
evde
evde: ev cins addır, kesme işareti konmaz; e ünlüsü ve ötümlü v ile ek -de olur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Ali adına ilgi durumu ekini getirin.
Mehmet adına çıkma durumu ekini getirin.
Zeynep adına yönelme durumu ekini getirin.
ev sözcüğüne bulunma durumu ekini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere kişi veya yer adlarıyla durum eklerini kullanarak dört cümle yazdırın. Kesmeleri denetletip Mehmet'te ile Mehmetlerde biçimlerini karşılaştırın; aile bildiren çoklukta kesme bulunmadığını gösterin.