B2 düzeyinde öğrencinin gözlenen tepkiyi, bu tepkiyi açıklayan varsayımsal olaydan ayırmasını hedefleyin. Ödül örneğinde sevinme anlatılır; ödül kazanıldığı ise doğrulanmaz. Önce bu anlam ayrımını, ardından biçimleri çalıştırın.
Temel fikir
Bu zarf-fiil yapısı fiil kök veya gövdesine gelir. Mastar ekini çıkarıp tablodaki dört biçimi son ünlüye göre seçtirin. -mış/-muş bölümünden sonra -çasına, -miş/-müş bölümünden sonra -çesine gelir; yapı bitişik yazılır. Aynı karşılaştırma -mış/-miş/-muş/-müş ve ayrı yazılan gibi ile de kurulabilir. Konuşmada bu ikinci seçenek yaygındır; bitişik biçim daha edebî bir anlatım verebilir. Olumsuzlukta önce -ma/-me gelir: duymamış gibi, görmemişçesine.
| Son ünlü | Bitişik ek | Ayrı sözcükle | Bitişik örnek | Ayrı yazılan örnek |
|---|---|---|---|---|
| a, ı | -mışçasına | -mış gibi | kazanmışçasına | kazanmış gibi |
| e, i | -mişçesine | -miş gibi | bitirmişçesine | bitirmiş gibi |
| o, u | -muşçasına | -muş gibi | koşmuşçasına | koşmuş gibi |
| ö, ü | -müşçesine | -müş gibi | görmüşçesine | görmüş gibi |
Örnekler
- Çocuk ödül kazanmışçasına sevindi.
- Kedi günlerce uyumuşçasına gerindi.
- Ressam tabloyu bitirmişçesine rahatladı.
- Sporcu bütün gece koşmuş gibi yorgundu.
- Çocuk denizi ilk kez görmüşçesine heyecanlandı.
- Komşum soruyu duymamış gibi konuyu değiştirdi.
- unutulmuşçasınaunutulEdilgenlik eki: -ıl / -il / -ul / -ülmuşçasına-mişçesine ile olmuş gibi anlatma
- silinmişçesinesilin-ın / -in / -un / -ün / -n: edilgenlik eklerimişçesine-mişçesine ile olmuş gibi anlatma
- görülmüşçesinegörülEdilgenlik eki: -ıl / -il / -ul / -ülmüşçesine-mişçesine ile olmuş gibi anlatma
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciye bitirmişçesine içindeki şç dizisini denetletin; bitirmişcesine yazımı yanlıştır. Kazanmışçasına ifadesinden kesin bir kazanma sonucu çıkarmasına da izin vermeyin. Ayrıca gibi sözcüğünü önceki fiile bitiştirmediğini kontrol edin.
Kendin dene
Kazanmak fiilinden benzetme bildiren iki yapıdan birini kurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kazanmışçasına / kazanmış gibi
kazanmışçasına / kazanmış gibi: Mastar çıkarılınca kazan- kalır. Son ünlü a olduğu için ilk ek ünlüsü ı olur; ayrı yazımda benzetme görevini gibi üstlenir.
Bitirmek fiilinden benzetme bildiren iki yapıdan birini kurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bitirmişçesine / bitirmiş gibi
bitirmişçesine / bitirmiş gibi: Bitir- gövdesinin son ünlüsü i, seçimi miş yönünde belirler. Bitişik biçimde ötümsüz ş sesinden sonra ç gelir; kökte ayrıca bir değişiklik yoktur.
Görmek fiilinden benzetme bildiren iki yapıdan birini kurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
görmüşçesine / görmüş gibi
görmüşçesine / görmüş gibi: Ö ince ve yuvarlak olduğu için ilk ek ünlüsü ü seçilir. Bitişik biçimin sonraki e ünlüsü düzleşmeyi belirler; son bölüm -çesine olur.
Duymak fiilinden olumsuz benzetme yapısını kurun; iki biçim de kabul edilir.
Cevabı veya örnek cevabı göster
duymamışçasına / duymamış gibi
duymamışçasına / duymamış gibi: Olumsuz duyma- gövdesinde son ünlü artık a olduğundan -mış gelir. Öğrencinin ilk kökteki u ünlüsüne bakarak seçim yapması bu örnekte yanlış sonuca götürür.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Kazanmak fiilinden benzetme bildiren iki yapıdan birini kurun.
kazanmışçasına / kazanmış gibi
Bitirmek fiilinden benzetme bildiren iki yapıdan birini kurun.
bitirmişçesine / bitirmiş gibi
Görmek fiilinden benzetme bildiren iki yapıdan birini kurun.
görmüşçesine / görmüş gibi
Duymak fiilinden olumsuz benzetme yapısını kurun; iki biçim de kabul edilir.
duymamışçasına / duymamış gibi
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
İki farklı tepki durumu verin; öğrenciler önce bitişik yapıyla, ardından gibi ile aynı karşılaştırmayı kursun. Bir örneği olumsuza çevirip ekin ünlüsünün neden değiştiğini açıklasınlar.