Derse bir ziyaret planıyla başlayın: Öğrenciler tek kişinin adını duysa da davete kimlerin katılacağını bağlamdan çıkarsın. Amaç, aile ve topluluk anlamını sıradan sayı çokluğundan ayırıp bu anlamı durum ekleriyle kullanmaktır.
Temel fikir
Ahmetler aile bağlamında Ahmet ve ailesini, başka bir bağlamda Ahmet ve yanındakileri anlatabilir; her zaman Ahmet adlı birkaç kişi demek değildir. Son ünlü a ı o u ise -lar, e i ö ü ise -ler seçilir: Fatmalar, Ahmetler. Günlük konuşmada ev halkını anlatan -gil ünlü uyumuna girmez: babamgil. Ayşegiller biçiminde -gil ekini -ler izler. Ardından durum eki gelir: Ahmetlere, Fatmalarda, Ayşegillerden. Özel ada gelen bu aile ekleri ve bunlardan sonraki durum ekleri kesmeyle ayrılmaz. Tahtada önce aileyi gösteren bütünü, sonra durum ekini işaretleyin.
| Biçim | Taban | Sonuç |
|---|---|---|
| -lar | Fatma | Fatmalar |
| -ler | Ahmet | Ahmetler |
| -gil | babam | babamgil |
| -giller | Ayşe | Ayşegiller |
Örnekler
- Ahmetler yarın geliyor.
- Ayşegiller balkonda çay içiyor.
- Bu akşam Fatmalara gidiyoruz.
- AhmetlereAhmetlerAile ve topluluk bildiren eklereYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
- FatmalardaFatmalarAile ve topluluk bildiren eklerdaBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta
- AyşegillerdenAyşegilAile ve topluluk bildiren eklerlerÇoğul eki: -ler / -lardenAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- babamgil
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci, tek kişiye yönelmeyi anlatan Ahmet'e yazımını Ahmetlere biçimine taşımamalı. İkinci denetim noktası annemler ile annelerim ayrımıdır: İlki annemi ve onunla birlikte olanları, ikincisi birden çok annemi anlatır.
Kendin dene
Verilen eklerle Ahmet ve ailesine yönelmeyi anlatan tek sözcük kurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
Ahmetlere
Ahmetlere: Adın son ünlüsü ince e olduğu için aile biçimi Ahmetler olur. Yönelme eki bu bütüne -e olarak eklenir; araya kesme konmaz.
Fatma ve ailesinin evinde bulunmayı anlatan tek sözcük kurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
Fatmalarda
Fatmalarda: Fatma adındaki kalın a, aile ekini -lar yapar. Oluşan biçimin son ünlüsü de a olduğu için bulunma eki -da gelir; burada ailenin evi kastedilir.
Ayşe ve ailesinden gelmeyi anlatmak için parçaları birleştirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
Ayşegillerden
Ayşegillerden: Ayşe, gil, ler, den parçaları birleşirken yan yana gelen iki l de korunur. Ayrılma ekinin e ünlüsünü, kendisinden önceki -ler belirler.
Birden çok anne değil, annem ve onunla birlikte olan kişiler anlamını kurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
annemler
annemler: Önce -m ile belirli bir kişi, yani annem, kurulur. Sonraki -ler onun çevresindeki grubu kapsar. Ekler ters sıraya konursa aile topluluğu yerine annelerim anlamı oluşur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Verilen eklerle Ahmet ve ailesine yönelmeyi anlatan tek sözcük kurun.
Fatma ve ailesinin evinde bulunmayı anlatan tek sözcük kurun.
Ayşe ve ailesinden gelmeyi anlatmak için parçaları birleştirin.
Birden çok anne değil, annem ve onunla birlikte olan kişiler anlamını kurun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere üç ev ziyareti planlatın. Kimin geleceğini, kime gideceklerini ve kimlerde olacaklarını yazsınlar. Her aile ifadesinin kapsadığı kişileri açıklatıp kesme işaretini ve eklerin sırasını denetletin.