B1 sınıfında önce iki olayı zaman çizgisine yerleştirin: çorbanın soğuması, ardından bizim gelişimiz. Bu sayfanın hedefi biçim kurdurmaktır. Öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesinin her kullanımını duyuma bağlamayın; konuşanın bildiği bir önceki olayı da anlatabilir.
Temel fikir
Gövdenin son ünlüsüne göre e/i için -mişti, a/ı için -mıştı, o/u için -muştu, ö/ü için -müştü seçilir. Öğrenilen geçmiş zaman ekinden sonra ek fiilin hikâyesi gelir; ş sesinin hemen ardından t yazılır. Kişi dizisini birlikte kurdurun: ben gelmiştim, sen gelmiştin, o gelmişti, biz gelmiştik, siz gelmiştiniz, onlar gelmişlerdi. Gelmiştiler de kullanılabilir. Olumsuzluk eki önce gelir: gelmemişti, okumamıştı. Tarafsız eylem sorusunda soru eki ayrı yazılır, hikâye ve kişi ekleri ona bağlanır: gelmiş miydin? Üçüncü tekil kişide soru bölümünün dört biçimi miydi, mıydı, muydu, müydü olur.
| Gövdenin son ünlüsü | Olumlu ek biçimi | Olumlu (üçüncü tekil kişi) | Olumsuz (üçüncü tekil kişi) | Soru (üçüncü tekil kişi) |
|---|---|---|---|---|
| e, i | -mişti | gelmişti | gelmemişti | gelmiş miydi? |
| a, ı | -mıştı | yazmıştı | yazmamıştı | yazmış mıydı? |
| o, u | -muştu | bulmuştu | bulmamıştı | bulmuş muydu? |
| ö, ü | -müştü | görmüştü | görmemişti | görmüş müydü? |
Örnekler
- Biz gelince çorba çoktan soğumuştu.
- Babam anahtarı daha önce bulmuştu.
- Ben arayınca ablam henüz çıkmamıştı.
- yazmıştımyazmıştı-mişti: öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesimGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
- bitirmiştikbitirmişti-mişti: öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesikGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
- görmüştünüzgörmüştü-mişti: öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesinüzGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
- bulmuştunbulmuştu-mişti: öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesinGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
- Sen bu kitabı okumuş muydun?
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci düz cümledeki t sesini soruya taşımasın: gelmiş miydi? biçiminde iki ünlünün arasına y girer, ardından ötümlü d gelir. Olumsuzda da uyumu kökten başlatıp aradaki eki atlamadığını denetleyin: okumamıştı doğrudur; okumamuştu değildir.
Kendin dene
yazmak eylemini öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesinde ben ile çekin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yazmıştım
yazmıştım: yaz gövdesindeki a, iki dar ünlünün de ı olmasını gerektirir. Sondaki -m, yazma işini konuşanın yaptığını gösterir.
görmek eylemini öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesinde siz ile çekin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
görmüştünüz
görmüştünüz: gör içindeki ö nedeniyle dar ünlüler ü olur. -nüz eki çoğul ya da saygı bildiren ikinci kişiyi gösterir; birinci çoğul kişi değildir.
okumak eylemini öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesinde o ile olumsuz çekin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
okumamıştı
okumamıştı: önce oku gövdesine -ma eklenir. Artık son ünlü a olduğu için devamında -mıştı gelir; kökteki u üzerinden seçim yapılmaz.
bitirmek eylemini öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesinde sen ile tarafsız soru biçimine getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bitirmiş miydin
bitirmiş miydin: bitirmiş biçiminin son ünlüsü soru ekini mi yapar. Hikâye eki ile ikinci tekil kişi eki bu ayrı yazılan bölümdedir: mi-y-di-n.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
yazmak eylemini öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesinde ben ile çekin.
görmek eylemini öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesinde siz ile çekin.
okumak eylemini öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesinde o ile olumsuz çekin.
bitirmek eylemini öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesinde sen ile tarafsız soru biçimine getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere bir ziyaret öncesinde tamamlanan üç iş seçtirin. Bir olumlu cümle, bir olumsuz cümle ve bir soru yazdıktan sonra kişi eklerini ve soru ekinden önceki boşluğu işaretlemelerini isteyin.