Ayrılmak betekent vertrekken, uit elkaar gaan of zich splitsen. De tabel vergelijkt ‘ik’ en ‘wij’. Let op de context: işten ayrılmak kan het verlaten van een baan betekenen, maar met een tijdstip ook het vertrek van de werkplek.

Het idee

De plaats, persoon of groep die je verlaat, krijgt de ablatief: salondan ayrılmak, ekipten ayrılmak, sevgilisinden ayrılmak. Het onderwerp vertrekt zelf; er is geen lijdend voorwerp. In ikiye ayrılmak geeft de datief juist het resultaat aan: zich in tweeën splitsen. De stam is ayrıl-: ayrılıyorum, ayrılırım.

Patronen vergelijken
VormIkWij
Tegenwoordige duurvormayrılıyorumayrılıyoruz
Aoristus / gewoonteayrılırımayrılırız
Verleden tijdayrıldımayrıldık
Toekomstayrılacağımayrılacağız
Ontkennende duurvormayrılmıyorumayrılmıyoruz
Ontkennende verleden tijdayrılmadımayrılmadık
Vraag in de verleden tijdayrıldım mı?ayrıldık mı?
Ontkennende toekomstayrılmayacağımayrılmayacağız

Voorbeelden

  • Dün ekipten ayrıldım.Gisteren heb ik het team verlaten.
  • Yarın kasabadan ayrılacağız.Morgen vertrekken we uit het stadje.
  • Bugün gruptan ayrılmıyoruz.Vandaag verlaten we de groep niet.
  • Toplantı bitmeden salondan ayrılmayın.Verlaat de zaal niet voordat de vergadering afgelopen is.
  • Teyzem işten ayrıldıktan sonra kendi atölyesini açtı.Na haar vertrek bij haar werkgever opende mijn tante een eigen werkplaats.
  • Bu yol ileride ikiye ayrılıyor.Deze weg splitst zich verderop in tweeën.
  • Ablam geçen ay sevgilisinden ayrıldı.Mijn oudere zus heeft het vorige maand uitgemaakt met haar partner.
  • Renkli çamaşırları beyazlardan ayırdım.Ik heb de bonte was van de witte was gescheiden.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Verwar ayrıldım (ik vertrok / ging uit elkaar) niet met ayırdım (ik scheidde iets). In çamaşırları ayırdım is de was het lijdend voorwerp. Ook vertelt işten ayrıldı op zichzelf niet of iemand ontslag nam, met pensioen ging of om een andere reden vertrok.

Probeer het zelf

  1. Vul de juiste vorm van ‘het team’ in: ik verliet het team vorige week.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    ekipten

    ekipten: het team is de groep die wordt verlaten. De laatste p vraagt om -ten; de p blijft staan omdat het achtervoegsel met een medeklinker begint.

  2. Gebruik de toekomst voor ‘ik’: morgen vertrek ik uit het stadje.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    ayrılacağım

    ayrılacağım: morgen plaatst het vertrek in de toekomst en ‘ik’ vraagt om het enkelvoud. De k van -acak wordt ğ vóór de klinker in -ım.

  3. Stel de vraag in de verleden tijd met ‘wij’: verlieten we de zaal vroeg? Voeg het vraagpartikel toe.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    ayrıldık mı

    ayrıldık mı: de vraag gaat over een voltooid vertrek van ‘wij’. De persoonsuitgang staat al in ayrıldık; het losse vraagpartikel volgt met de klinker ı.

  4. Kies het werkwoord voor het scheiden van de bonte en witte was; gebruik de verleden tijd voor ‘ik’.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    ayırdım

    ayırdım: de spreker sorteerde de was. Het lijdend voorwerp renkli çamaşırları vraagt hier om ayırmak; -dı geeft het verleden aan en -m de spreker.

Gebruik het vandaag

Beschrijf een vertrek uit een groep en het scheiden van voorwerpen. Wijs aan wie vertrekt of iets scheidt. Voeg een toekomstzin met ayrılmak toe en ga daarna verder met de les over ayırmak.