dinlemek: luisteren

Het idee

De stam dinle- eindigt op de klinker e. Voor de tegenwoordige tijd -yor wordt die e een i: dinliyorum, niet dinleyorum. Elders blijft de stam heel: de verleden tijd is dinledim, met d na een klinker, en de toekomende tijd krijgt een tussen-y en verzacht k tot ğ: dinleyeceğim. De ontkenning is dinlemiyorum. Het object is direct en krijgt geen voorzetsel: een algemeen object blijft kaal (müzik dinliyorum), een bepaald object krijgt de accusatief (şarkıyı dinliyorum).

Voorbeelden

• Akşamları müzik dinliyorum.'s Avonds luister ik naar muziek.In de tegenwoordige tijd wordt de slot-e van dinle- een i: dinliyorum. Een algemeen object zoals müzik krijgt geen uitgang.
• Haberi dikkatle dinledik.We luisterden aandachtig naar het nieuws.Een bepaald object staat in de accusatief op -i, zonder voorzetsel: haberi dinledik. Er is hier geen woord voor 'naar'.
• Yarın yolda radyo dinleyeceğim.Morgen luister ik onderweg naar de radio.
• Neden beni dinlemiyorsun?Waarom luister je niet naar me?
• Müzik çok yüksek, seni duymuyorum.De muziek staat heel hard, ik hoor je niet.Duymak is horen zonder moeite. Dinlemek zou betekenen dat je ervoor kiest niet op te letten.
• Beni dinle, lütfen.Luister naar me, alsjeblieft.
• Çocuklar, lütfen dinleyin.Kinderen, luister alsjeblieft.Het beleefde of meervoudige verzoek voegt -yin met een tussen-y aan de stam toe: dinleyin. De kale stam dinle is voor één bekende persoon.
• Bu şarkıyı hiç dinledin mi?Heb je ooit naar dit liedje geluisterd?
• Dedem dün gece radyoyu dinledi.Mijn opa heeft gisteravond naar de radio geluisterd.

Let op

Dinlemek betekent bewust luisteren. Voor een geluid dat gewoon bij je binnenkomt gebruik je duymak: Seni dinlemiyorum zegt dat je niet op iemand let, Seni duymuyorum dat het lawaai of de lijn te slecht is. Verwar het ook niet met dinlenmek, uitrusten: dinleniyorum betekent dat ik uitrust.

Probeer het zelf

1. Vervoeg dinle voor jij in de onvoltooid tegenwoordige tijd: jij luistert.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   dinliyorsun

   dinliyorsun: de slot-e van dinle- wordt vóór -yor een i, en -sun is de uitgang voor jij.

2. Vervoeg dinle voor wij in de verleden tijd: wij luisterden.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   dinledik

   dinledik: na de klinker e begint de verleden tijd met d, de voorklinker geeft -di, en -k staat voor wij.

3. Vervoeg dinle voor ik in de toekomende tijd: ik zal luisteren.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   dinleyeceğim

   dinleyeceğim: een tussen-y komt bij de klinkerstam, en de k van -ecek wordt vóór de klinker van -im een ğ.

4. Er is lawaai, ik hoor je niet. Gebruik duymak (horen) in de ontkennende onvoltooid tegenwoordige tijd voor ik.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   duymuyorum / duyamıyorum

   duymuyorum of duyamıyorum (ik kan niet horen): lawaai belet je niet om te luisteren maar om te horen, dus het werkwoord is duymak, niet dinlemek.

Gebruik het vandaag

Schrijf vier zinnen over waar je naar luistert en wanneer: tegenwoordige, verleden en toekomende tijd en één ontkenning. Controleer dat geen werkwoord de vorm dinleyorum heeft.