Bu derste öğrencinin yalnızca olumsuz bir değerlendirme yapmasını değil, eleştirinin hedefini ve gerekçesini açıkça belirtmesini amaçlayın. Bir taslak üzerinde çalışarak yapıcı eleştiri ile sert eleştirinin aynı fiille anlatılabildiğini gösterin.
Temel fikir
Eleştirmek geçişli bir fiildir; belirli bir kişi ya da şey eleştirildiğinde belirtili nesne kullanılır: bu kararı eleştirmek. Fiil gövdesi eleştir- çekim sırasında korunur. Eleştireceğim ve eleştireceğiz biçimlerindeki yumuşama gelecek zaman ekindedir. Gerekçe için pahalı olduğu için yapısını kullanın. Tabloda onlar ile çoğul yüklemler verilmiştir; bu zamirle tekil yüklem de kullanılabilir.
| Kişi | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman | Olumsuz şimdiki zaman |
|---|---|---|---|---|---|
| ben | eleştiriyorum | eleştirdim | eleştireceğim | eleştiririm | eleştirmiyorum |
| sen | eleştiriyorsun | eleştirdin | eleştireceksin | eleştirirsin | eleştirmiyorsun |
| o | eleştiriyor | eleştirdi | eleştirecek | eleştirir | eleştirmiyor |
| biz | eleştiriyoruz | eleştirdik | eleştireceğiz | eleştiririz | eleştirmiyoruz |
| siz | eleştiriyorsunuz | eleştirdiniz | eleştireceksiniz | eleştirirsiniz | eleştirmiyorsunuz |
| onlar | eleştiriyorlar | eleştirdiler | eleştirecekler | eleştirirler | eleştirmiyorlar |
Örnekler
- Ben bu kararı eleştirdim.
- Editör başlığı sertçe eleştiriyor.
- Yarın taslağı birlikte eleştireceğiz.
- Seni değil, bu davranışı eleştiriyorum.
- Bu öneriyi çok pahalı olduğu için eleştiriyoruz.
- Bir fikri eleştirirken gerekçeni de açıkla.
- Bu yöntemi eleştirir misiniz?
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci, sana kızmak yapısının etkisiyle eleştirinin hedefini yönelme durumunda kullanabilir. Seni eleştiriyorum, sana kızmıyorum cümlesinde iki fiilin istediği durumları ayrı ayrı işaretletin. Eleştirir misiniz? sorusunda soru ekinin ayrı yazıldığını da kontrol edin.
Kendin dene
Cümleyi görülen geçmiş zamanda, birinci tekil kişiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
eleştirdim
eleştirdim: dün geçmiş zamanı, ben birinci tekil kişiyi belirler. Gövde sonundaki ötümlü r nedeniyle geçmiş zaman eki d ile başlar; kişi eki -m olur.
Gelecek zamanın birinci çoğul kişi biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
eleştireceğiz
eleştireceğiz: İstenen gelecek zaman ve birinci çoğul kişi, -eceğiz biçimini gerektirir. Buradaki ğ gelecek zaman ekine aittir; gövdenin sonundaki r değişmez.
sen zamirini ilk fiilin istediği durum ekiyle kullanın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
seni
seni: Eleştirilen kişi doğrudan nesnedir; bu nedenle zamirin belirtme durumu kullanılır. İkinci bölümdeki sana, kızmıyorum fiiline bağlıdır.
Pahalılığı eleştirinin nedeni yapan sözcüğü yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
için
için: pahalı olduğu sözünden sonra geldiğinde pahalılığı eleştirinin nedeni yapar. Öğrencinin yalnızca sözcüğü değil, pahalı olduğu için grubunun görevini de açıklamasını isteyin.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Cümleyi görülen geçmiş zamanda, birinci tekil kişiyle tamamlayın.
Gelecek zamanın birinci çoğul kişi biçimini yazın.
sen zamirini ilk fiilin istediği durum ekiyle kullanın.
Pahalılığı eleştirinin nedeni yapan sözcüğü yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden geçmişte eleştirdikleri bir kararı ve gelecekte eleştirecekleri bir taslağı anlatmalarını isteyin. Üçüncü cümlede olduğu için ile gerekçe sunsunlar. Ardından tartışmak fiiliyle karşılıklı görüş alışverişine geçin.