Bu derste öğrencinin soyut adları bağlama göre seçmesine odaklanın. Bir kişinin ne düşündüğünü, ne yaptığını ve hangi davranışı tekrarladığını ayrı ayrı anlatmasını isteyin. Kişilik sıfatlarını sıralamak yerine somut bir durum üzerinden çalışın.

Temel fikir

Anlam alanlarını ve eşdizimleri birlikte ele alın: düşünce zihinsel içeriği, davranış kişinin yaptığını, alışkanlık ise tekrarlanan bir davranış örüntüsünü adlandırır. Öğrencilere tek seferlik bir davranış ile alışkanlığı karşılaştıracak iki kısa durum verin. Dikkatini vermek, kaygı duymak ve öz güveni artmak ifadelerini bağlam içinde kullandırın. Bellek ve hafıza sözcüklerinin bu derste aynı yetiyi adlandırdığını belirtin; bunları tek bir anı ile karıştırmamalarını sağlayın.

Karşılaştırılacak kalıplar
Sözcük veya söz öbeğiBu dersteki anlamı
psikolojizihinsel süreçleri ve davranışı inceleyen bilim dalı
zihindüşünme ve anlama yetilerinin bütünü
düşünceakıldan geçen fikir
dikkatzihnin bir şeye yönelmesi
bellek / hafızabilgiyi saklama ve yeniden hatırlama yetisi
algıbir şeyi duyular ve zihin yoluyla kavrayış
davranışkişinin yaptığı hareket veya gösterdiği tutum
alışkanlıktekrarlanan davranış örüntüsü
kaygıendişe; tasalanma
öz güvenkişinin kendine duyduğu güven
hatırlamakbir bilgiyi veya yaşantıyı yeniden akla getirmek
hatırlatmakbirinin bir bilgiyi veya yaşantıyı yeniden aklına getirmesini sağlamak

Örnekler

  • Bugün dikkatimi metne veremiyorum.
  • Bu düşünce beni rahatlatıyor.
  • Bu alışkanlığı değiştirmek istiyorum.
  • Bellek için hafıza sözcüğü de kullanılır.
  • Gelecek hakkındaki belirsizlik bende kaygı yaratıyor.
  • Senin davranışını eleştiriyorum, kişiliğini değil.
  • Toplantının saatini hatırlıyorum.
  • Bu not bana toplantının saatini hatırlatıyor.
  • Başardıkça öz güvenim artıyor.
  • Aynı olay hakkındaki algılarımız farklı olabilir.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Hatırlamak ile hatırlatmak ayrımında yalnızca biçime bakmayın. Toplantının saatini hatırlıyorum cümlesinde hatırlayan kişi konuşandır; Bu not bana toplantının saatini hatırlatıyor cümlesinde ise not, hatırlamayı sağlayan unsurdur. Öğrenciden ikinci cümledeki bana sözcüğünün görevini açıklamasını isteyin.

Kendin dene

  1. Bir kişi her akşam aynı şeyi yapıyor. Bu tekrarlanan örüntüyü hangi sözcük adlandırır: alışkanlık mı, düşünce mi?

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    alışkanlık

    alışkanlık: Her akşam aynı davranışın yapılması, soruda bir düşüncenin değil tekrarlanan bir örüntünün adının arandığını gösterir.

  2. Toplantının saati aklımda. Tamamlayın: Toplantının saatini ___. Hatırlıyorum veya hatırlatıyorum sözcüğünü seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    hatırlıyorum

    hatırlıyorum: Konuşan kişi toplantı saatini kendi belleğinden çağırıyor; başka birine bilgi vermiyor.

  3. Not, toplantı saatini yeniden aklıma getiriyor. Tamamlayın: Bu not bana toplantının saatini ___. Hatırlıyor veya hatırlatıyor sözcüğünü seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    hatırlatıyor

    hatırlatıyor: Not, bilgiyi yeniden akla getiren unsurdur. Bana sözcüğü, bu bilginin kimin aklına geldiğini gösterir.

  4. Bilgiyi saklama ve yeniden hatırlama yetisini adlandıran iki sözcükten birini tablodan yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bellek / hafıza

    bellek / hafıza: İki sözcük de bilgiyi saklama ve yeniden hatırlama yetisini adlandırır. Tek bir yaşantının hatırlanan içeriği sorulsaydı anı uygun olurdu.

Bugün kullan

Öğrencilere hayalî bir çalışma günü anlattırın; metinde bir düşünce, bir alışkanlık ve dikkati çeken bir durum bulunsun. Ardından aynı bilgi için biri hatırlamayı, diğeri hatırlatmayı anlatan iki cümle yazdırın ve öznenin görevini karşılaştırın.