تتبّع مرحلة التأسيس في نص تاريخي قصير: افتتاح المجلس عام 1920، وإعلان الجمهورية عام 1923، واعتماد الحروف التركية الجديدة عام 1928. حدّد المؤسسة والشخص والحدث في كل جملة.

الفكرة الأساسية

اربط الفعل بالحدث: ilan etmek يعني الإعلان، وseçmek يعني الانتخاب، وkabul etmek يعني هنا الاعتماد أو الإقرار. تسمّي الجملة المبنية للمعلوم الجهة التي قامت بالفعل، مثل Meclis ... kabul etti، بينما تبرز صيغة المبني للمجهول kabul edildi الإجراء الذي اعتُمد. تدلّ önce وsonra على الترتيب الزمني؛ والتتابع وحده لا يثبت وجود علاقة سببية.

تراكيب للمقارنة
التاريخالحدث بالتركية
23 Nisan 1920Meclisin açılması
29 Ekim 1923Cumhuriyetin ilan edilmesi
29 Ekim 1923Mustafa Kemal'in ilk cumhurbaşkanı seçilmesi
1 Kasım 1928Yeni Türk harflerinin kabul edilmesi

اقرأ النص

Bir tarih metninde aynı paragrafta bir kurumun açılması, bir yönetim biçiminin ilanı ve bir kişinin seçilmesi anlatılabilir. Bunları tek bir olay gibi okumamak gerekir. Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920'de Ankara'da açıldı. O tarihte cumhuriyet henüz ilan edilmemişti. Meclis, 29 Ekim 1923'te cumhuriyeti ilan etti ve Mustafa Kemal'i ilk cumhurbaşkanı seçti. Bugün Atatürk adıyla andığımız Mustafa Kemal'in bu dönemdeki rolünü okurken Meclisin aldığı kararları da izlemek gerekir.

Kuruluş dönemini izleyen reformlardan biri yazıyla ilgiliydi. Yeni Türk harflerinin kabul edildiği tarih 1 Kasım 1928'di. Harf Devrimi olarak bilinen bu değişiklikle Türkçenin yazımında Arap harflerine dayalı alfabenin yerine Latin harflerine dayalı bir alfabe benimsendi. Değişen, Türkçenin varlığı değil, onu yazmak için kullanılan harflerdi. Bir düzenlemenin kabul edilmesi ile uygulanması da ayrı aşamalardır.

Bu olayları özetlerken önce tarihleri sıralayın, sonra her olayın fiilini seçin. Bir cümlede Meclisin ne yaptığını, diğerinde neyin kabul edildiğini anlatabilirsiniz. Ancak bir olayın diğerinden sonra gelmesi, tek başına aralarında neden-sonuç ilişkisi olduğunu göstermez.

أمثلة

  • Meclis, cumhuriyeti 29 Ekim 1923'te ilan etti.أعلن المجلس الجمهورية في 29 أكتوبر 1923.
  • Mustafa Kemal aynı gün ilk cumhurbaşkanı seçildi.انتُخب مصطفى كمال أول رئيس للجمهورية في اليوم نفسه.
  • Meclis, yeni Türk harflerini 1928'de kabul etti.اعتمد المجلس الحروف التركية الجديدة عام 1928.
  • Meclis açıldığında cumhuriyet henüz ilan edilmemişti.عندما افتُتح المجلس، لم تكن الجمهورية قد أُعلنت بعد.
  • Harf Devrimi'yle Türkçeyi yazmak için kullanılan alfabe değişti.غيّر إصلاح الأبجدية الأبجديةَ المستخدمة لكتابة التركية.
  • Bir reformun kabul edilmesiyle uygulanması aynı şey değildir.اعتماد إصلاح وتطبيقه ليسا الشيء نفسه.
  • Bu metinde olayları önce tarihlerine göre sıralıyoruz.في هذا النص نرتّب الأحداث أولًا بحسب تواريخها.

تستخدم القراءة صوتًا تركيًا اصطناعيًا متاحًا على جهازك. تختلف جودة الصوت وتوافره، ولا تقيّم هذه الميزة نطقك.

انتبه

يشير Harf Devrimi إلى تغيير نظام الكتابة، لا إلى الانتقال من التحدث بالعربية إلى التحدث بالتركية. كانت التركية تُكتب قبل الإصلاح بخط قائم على الحروف العربية، ثم اعتُمدت حروف قائمة على الأبجدية اللاتينية. كذلك ميّز بين اعتماد الإجراء، kabul edilmesi، وتطبيقه، uygulanması؛ فهما مرحلتان مختلفتان.

جرّب بنفسك

  1. أكمل جملة إعلان الجمهورية في 29 أكتوبر 1923. اختر ilan edildi أو seçildi.

    اعرض الإجابة أو إجابة نموذجية مع الشرح

    ilan edildi

    ilan edildi: الحديث عن الجمهورية، والتاريخ هو تاريخ إعلانها. ليست الجملة عن شخص يُنتخب لمنصب، لذا لا تناسبها seçildi.

  2. أكمل الجملة عن تولّي مصطفى كمال منصب أول رئيس للجمهورية في اليوم نفسه. اختر kabul edildi أو seçildi.

    اعرض الإجابة أو إجابة نموذجية مع الشرح

    seçildi

    seçildi: تولّى مصطفى كمال المنصب بعد تصويت المجلس. تشير Aynı gün إلى 29 أكتوبر 1923، لا إلى إصلاح الأبجدية الذي جاء لاحقًا.

  3. أكمل الجملة عن اعتماد الحروف التركية الجديدة عام 1928. اختر kabul edildi أو açıldı.

    اعرض الإجابة أو إجابة نموذجية مع الشرح

    kabul edildi

    kabul edildi: الجملة تتحدث عن اعتماد الحروف الجديدة. أما açıldı فتصف افتتاحًا، مثل افتتاح المجلس، ولا تصف اعتماد أبجدية.

  4. ما الذي تغيّر في إصلاح الأبجدية: اللغة أم الأبجدية المستخدمة لكتابة التركية؟ اختر dil أو alfabe.

    اعرض الإجابة أو إجابة نموذجية مع الشرح

    alfabe

    alfabe: تدلّ عبارة yazmak için kullanılan على النظام المستخدم للكتابة. اختيار dil يوحي خطأً بأن لغة أخرى حلّت محل التركية.

استخدمه اليوم

اكتب خطًا زمنيًا من ثلاث جمل للأعوام 1920 و1923 و1928. اجعل المجلس فاعلًا في جملة ثم حوّلها إلى المبني للمجهول. اشرح ما تغيّر عام 1928 دون القول إن اللغة التركية نشأت في ذلك العام.