bu, şu en o: dit, dat en dat daar

Het idee

Het Turks verdeelt de ruimte tussen twee sprekers in drie zones. Bu is dicht bij de spreker: Bu telefon benim. Şu wijst naar wat bij de gesprekspartner of tussen jullie in ligt en kondigt ook aan wat je zo gaat zeggen: Şu çanta senin mi? O is ver van beiden, buiten zicht of bij beiden bekend: O okul çok uzak. Los gebruikt betekent o ook hij, zij of het.

Voorbeelden

• Ben bu telefonu seviyorum.Ik hou van deze telefoon.
• Şu çanta senin mi?Is die tas van jou?De tas ligt aan de kant van de luisteraar, dus de spreker wijst ernaar met şu. Bu zou de tas aan de kant van de spreker leggen.
• O okul bizim evden çok uzak.Die school is heel ver van ons huis.
• Bu koltuk boş, şu koltuk dolu.Deze stoel is vrij, die daar is bezet.
• Ayşe benim komşum. O çok iyi biri.Ayşe is mijn buurvrouw. Ze is een heel aardig mens.
• Şunu unutma: yarın sınav var.Vergeet dit niet: morgen is er een examen.Hier kijkt şu vooruit: het wijst naar wat na de dubbele punt komt. De vorm şunu is şu met de uitgang van het lijdend voorwerp, uitgelegd op de pagina over uitgangen.
• Ali işten ayrıldı. Bunu duydun mu?Ali is gestopt met zijn werk. Heb je dat gehoord?Hier verwijst bu terug naar het nieuws dat net verteld is. Onu zou een persoon aanduiden, „hem” of „haar”.

Let op

Nederlands kent „deze/dit” en „die/dat”, dus alles wat niet hier is gaat al snel naar o en şu raakt vergeten, of „dat” wordt o terwijl het terugverwijst naar wat net gezegd is. Voor het nieuws dat je net hebt verteld zegt het Turks bu: Ali işten ayrıldı. Bunu duydun mu? Onu zou een persoon aanduiden, „hem” of „haar”.

Probeer het zelf

1. Vul het aanwijzende woord in: Ayşe is mijn buurvrouw. Ze is een heel aardig mens.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   O

   O: Ayşe is al genoemd en staat niet naast je, dus o betekent „ze”; met bu zou je haar voorstellen alsof ze naast je staat.

2. Vul het aanwijzende woord in: de telefoon is in je hand. Deze telefoon is van mij.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   Bu

   Bu: de telefoon is in je hand, dus aan de kant van de spreker; şu zou hem naar de kant van de ander schuiven.

3. Vul het woord in: Ali is gestopt met zijn werk. Heb je dat gehoord? (het nieuws dat je net vertelde)

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   Bunu

   Bunu: het verwijst terug naar het nieuws dat je net vertelde; bu krijgt een n voor de uitgang -u, en onu zou een persoon aanduiden.

4. Vul het aanwijzende woord in: je wijst naar de tas naast je vriend. Is die tas van jou?

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   Şu / O

   Şu: de tas ligt bij de ander, dus je wijst over de ruimte tussen jullie heen; o kan ook, maar klinkt alsof de tas verder weg ligt.

Gebruik het vandaag

Kijk om je heen en schrijf vier zinnen: over iets in je hand, over iets naast een vriend, over iets ver weg en over iemand die je kent. Gebruik bu, şu en o elk minstens één keer.