bu, şu i o: ten, ten przy tobie i tamten

Zasada

Turecki dzieli przestrzeń między dwie osoby na trzy strefy. Bu jest blisko mówiącego: Bu telefon benim. Şu wskazuje to, co jest przy rozmówcy lub między wami, a także zapowiada to, co zaraz powiesz: Şu çanta senin mi? O jest daleko od obu osób, poza zasięgiem wzroku albo znane obu stronom: O okul çok uzak. Samo o znaczy też „on”, „ona” lub „ono”.

Przykłady

• Ben bu telefonu seviyorum.Lubię ten telefon.
• Şu çanta senin mi?Czy ta torba jest twoja?Torba leży po stronie rozmówcy, więc mówiący wskazuje ją słowem şu. Bu przypisałoby ją jego własnej stronie.
• O okul bizim evden çok uzak.Tamta szkoła jest bardzo daleko od naszego domu.
• Bu koltuk boş, şu koltuk dolu.To miejsce jest wolne, tamto jest zajęte.
• Ayşe benim komşum. O çok iyi biri.Ayşe jest moją sąsiadką. To bardzo miła osoba.
• Şunu unutma: yarın sınav var.Pamiętaj o tym: jutro jest egzamin.Tu şu patrzy w przód: wskazuje to, co pada po dwukropku. Forma şunu to şu z końcówką dopełnienia, omówioną na stronie o końcówkach.
• Ali işten ayrıldı. Bunu duydun mu?Ali odszedł z pracy. Słyszałeś o tym?Tu bu wraca do nowiny, którą właśnie podano. Onu oznaczałoby osobę.

Uważaj

Polski ma „ten” i „tamten”, więc łatwo wszystko, co nie jest tutaj, wysłać do o i zapomnieć o şu, albo przetłumaczyć „to” jako o, choć chodzi o to, co przed chwilą padło. O nowinie, którą właśnie podano, mówi się bu: Ali işten ayrıldı. Bunu duydun mu? Onu oznaczałoby osobę, czyli „jego” lub „ją”.

Spróbuj samodzielnie

1. Wpisz słowo wskazujące: Ayşe jest moją sąsiadką. To bardzo miła osoba.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   O

   O: Ayşe to osoba, o której już mowa i która nie stoi przy tobie, więc o znaczy „ona”; bu przedstawiłoby ją jako stojącą obok.

2. Wpisz słowo wskazujące: telefon masz w ręku. Ten telefon jest mój.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   Bu

   Bu: telefon masz w ręku, czyli po stronie mówiącego; şu przesunęłoby go na stronę rozmówcy.

3. Wpisz słowo: Ali odszedł z pracy. Słyszałeś o tym? (o nowinie, którą właśnie podano)

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   Bunu

   Bunu: wraca do nowiny, którą właśnie podano; bu przed końcówką -u dostaje n, a onu oznaczałoby osobę.

4. Wpisz słowo wskazujące: pokazujesz torbę leżącą przy znajomym. Czy ta torba jest twoja?

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   Şu / O

   Şu: torba leży przy rozmówcy, więc wskazujesz ją przez przestrzeń między wami; o też jest możliwe, ale brzmi, jakby torba była dalej.

Użyj tego dzisiaj

Rozejrzyj się i napisz cztery zdania: o czymś, co trzymasz w ręku, o czymś przy znajomym, o czymś daleko i o osobie, którą znasz. Użyj bu, şu i o przynajmniej raz każdego.