Een voegwoordpaar kan twee eigenschappen verbinden, twee gebeurtenissen uitsluiten of alternatieven voorstellen. Op B2 gaat het vooral om de grenzen van de woordgroepen of zinnen die je met elkaar verbindt.

Het idee

Hem…hem (de)… omvat beide delen, ne…ne (de)… sluit beide uit en ya…ya (da)… geeft alternatieven. Zet elk voegwoord vóór de hele eenheid die het inleidt. Verbind dezelfde grammaticale functies: twee bijvoeglijke naamwoorden, twee groepen met een naamval of twee zinnen. In hem müdüre hem de yardımcısına staan beide ontvangers in de datief. Twee zinnen mogen elk een eigen werkwoord hebben. Schrijf hem de, ne de en ya da los; de toegevoegde partikels zijn hier respectievelijk de, de en da.

Patronen vergelijken
PaarUitgebreide vormVoorbeeld
hem…hem…hem…hem de…Hem okuyor hem de not alıyor.
ne…ne…ne…ne de…Ne konuşuyor ne de gülümsüyor.
ya…ya…ya…ya da…Ya burada bekle ya da eve dön.

Voorbeelden

  • Bu çanta hem hafif hem sağlam.Deze tas is zowel licht als stevig.
  • Bu cihaz ne ses ne ışık veriyor.Dit apparaat geeft noch geluid noch licht.
  • Ya bugün ya yarın yola çıkacağız.We vertrekken ofwel vandaag ofwel morgen.
  • Hem raporu bitirdik hem de sunumu hazırladık.We hebben zowel het verslag afgerond als de presentatie voorbereid.
  • Ne kapıyı açtım ne de zili duydum.Ik heb de deur niet geopend en de bel niet gehoord.
  • Ya dosyayı şimdi gönder ya da toplantıya getir.Stuur het bestand nu of neem het mee naar de vergadering.
  • Hem müdüre hem de yardımcısına haber verdik.We hebben zowel de leidinggevende als diens assistent ingelicht.
  • Hem kütüphanede çalışıyorum hem de evde notlarımı düzenliyorum.Ik werk in de bibliotheek en orden daarnaast thuis mijn aantekeningen.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Maak het werkwoord niet automatisch ontkennend omdat de vertaling een ontkenning bevat. In de neutrale mededelingen van deze les geeft ne…ne een ontkennende betekenis bij een bevestigende werkwoordsvorm: Ne kapıyı açtım ne de zili duydum. In andere constructies en contexten komen ook ontkennende gezegden voor; een algemeen verbod zou dus onjuist zijn. Verplaats een voegwoord niet los van de bijbehorende woordgroep.

Probeer het zelf

  1. Bu oda ___ aydınlık hem de sessiz. Vul aan: de kamer is zowel licht als rustig.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    hem

    hem: de kamer heeft beide eigenschappen. Het aanwezige hem de verbindt licht en rust; het gaat niet om een keuze tussen die twee.

  2. Ne mesaj yazdık ne de telefon ___. (etmek) Gebruik de bevestigende eenvoudige verleden tijd van etmek voor “wij”. Geen van beide handelingen vond plaats.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    ettik

    ettik: dit is de bevestigende verleden tijd voor “wij belden”. De twee keer gebruikte ne sluiten het schrijven van een bericht en het bellen uit; de werkwoordsvorm zegt dus niet dat dit echt gebeurde.

  3. Ya yürüyelim ya ___ otobüse binelim. Voeg het partikel toe voor de langere vorm van het tweede deel van “ofwel…ofwel”.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    da

    da: na de tweede ya maakt dit ya da compleet. Lopen en de bus nemen zijn alternatieve plannen; het partikel blijft een los woord.

  4. Hem müdüre hem de ___ haber verdik. (yardımcısı) Gebruik yardımcısı (“diens assistent”) als tweede ontvanger. Behoud de bezitsuitgang en voeg de vereiste naamval toe.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    yardımcısına

    yardımcısına: de assistent is de tweede ontvanger van het bericht, net als de ontvanger in müdüre. Bij haber vermek staat de ontvanger in de datief, dus die naamval blijft in beide groepen behouden.

Gebruik het vandaag

Beschrijf twee voordelen van een werkplek met hem…hem, twee handelingen die je niet hebt uitgevoerd met ne…ne en twee mogelijke plannen met ya…ya. Onderstreep de volledige verbonden eenheden en controleer hun grammaticale functie.