Met deze vormen leg je de nadruk op wat er met iets gebeurt. Je oefent de vier klinkervarianten; stammen op een klinker of l komen in de andere les over het passieve achtervoegsel aan bod.

Het idee

Na een medeklinker behalve l kies je -ıl na a/ı, -il na e/i, -ul na o/u en -ül na ö/ü. De volgorde is stam, passief, tijd: yap + ıl + dı → yapıldı. Voor een infinitief voeg je in plaats van de tijd -mak/-mek toe na het passief: açılmak. De medeklinkers in yap en aç blijven gelijk, maar etmek wordt edilmek: kontrol edildi betekent “werd gecontroleerd”.

Patronen vergelijken
Laatste stamklinkerPassief achtervoegselInfinitief → passieve infinitief
a, ı-ılyapmak → yapılmak; açmak → açılmak
e, i-ilseçmek → seçilmek
o, u-ulkurmak → kurulmak
ö, ü-ülgörmek → görülmek

Voorbeelden

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Plak het passief niet achter de hele infinitief: yapmakıl is geen werkwoordsvorm. Haal eerst -mak weg. Kijk ook naar de laatste klank van de stam: na een klinker of l heb je het andere passiefpatroon nodig.

Probeer het zelf

  1. Maak de passieve infinitief van yapmak (maken).

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    yapılmak

    yapılmak: zonder -mak blijft yap over. De a vraagt om -ıl, waarna de infinitiefuitgang terugkomt achter het passief. Zo krijg je “gemaakt worden”.

  2. Maak de passieve infinitief van seçmek (kiezen).

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    seçilmek

    seçilmek: de stam seç bevat e, dus volgt de ongeronde voorklinker i. Laat ç staan; een c zou hier een spelfout zijn.

  3. Maak de passieve infinitief van kurmak (opzetten).

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    kurulmak

    kurulmak: het gaat om de u in kur, niet om de a in de woordenboekuitgang. Die geronde achterklinker geeft -ul, gevolgd door -mak.

  4. Vul de passieve verleden tijd van görmek in: Deze afbeelding werd gisteren gezien.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    görüldü

    görüldü: gör wordt eerst görül. Na ü en de stemhebbende l krijgt de verleden tijd de vorm -dü. De afbeelding wordt gezien; ze ziet zelf niets.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie korte berichten over dingen die gisteren zijn gemaakt, geopend of gezien. Splits elk werkwoord in stam, passief en verleden tijd; controleer de harmonie bij beide overgangen.