binmek: instappen in bus, trein of op een paard

Het idee

Binmek betekent instappen in of opstappen op een voertuig, en ook fietsen of paardrijden. Waar je in of op stapt, krijgt de datief op -e/-a: otobüse biniyorum, taksiye bindim, uçağa bineceğim. De stam bin eindigt op een medeklinker, dus de uitgangen volgen direct: biniyorum, bindim (na de stemhebbende n begint de uitgang met d), bineceğim (de k van -ecek wordt voor een klinker ğ). De ontkenning zet -mi- voor -yor: binmiyorum.

Voorbeelden

• Ben otobüse biniyorum.Ik stap op de bus.De bus krijgt -e omdat binmek de datief vraagt: otobüse, niet otobüsü. Het voornaamwoord ben mag wegvallen.
• Sabah vapura bindik.'s Ochtends zijn we op de veerboot gestapt.
• Yarın trene bineceğim.Morgen stap ik op de trein.
• Çocuklar bisiklete biniyor.De kinderen fietsen.Binmek dekt ook fietsen en paardrijden: bisiklete binmek, ata binmek.
• Uçağa ne zaman biniyoruz?Wanneer stappen we in het vliegtuig?De k van uçak wordt ğ voor de klinker van de uitgang: uçağa.
• Taksiye binmiyorum.Ik stap niet in een taxi.Na een klinker krijgt de datief een tussenklank y (taksiye), en de ontkenning -mi- staat voor -yor.
• Okula otobüsle gidiyorum.Ik ga met de bus naar school.Voor met de bus gebruikt het Turks otobüsle (instrumentalis) met een bewegingswerkwoord. Deze zin heeft geen binmek nodig.
• biniyorumik stap opbin·iyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: nu bezig·um-im / -sin / -iz / -siniz: ik ben, je bent, wij zijn
• bineceğimik zal opstappenbin·eceğ-ecek / -acak: de toekomende tijd·im-im / -sin / -iz / -siniz: ik ben, je bent, wij zijn
• taksiyein de taxitaksi·yTussenklank -y-: de y tussen klinkers·e-e / -a / -ye / -ya: naar, aan

Let op

Zet het voertuig niet in de accusatief of de locatief: otobüsü biniyorum en otobüste biniyorum zijn fout, het moet otobüse biniyorum zijn. Het tegengestelde werkwoord inmek vraagt de ablatief: otobüsten indim. „Met de bus” is otobüsle en heeft geen binmek nodig.

Probeer het zelf

1. Voeg aan taksi (taxi) de naamval toe die binmek vraagt: in de taxi stappen.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   taksiye

   taksiye: taksi eindigt op een klinker, dus er komt een tussenklank y voor de datief, en de voorklinker i geeft -e.

2. Voeg aan uçak (vliegtuig) de naamval toe die binmek vraagt: in het vliegtuig stappen.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   uçağa

   uçağa: de k van uçak wordt voor een klinker ğ, en de achterklinker a geeft -a.

3. Zet bin- in de verleden tijd voor ben: ik stapte op.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   bindim

   bindim: de stam eindigt op de stemhebbende n, dus de uitgang begint met d, en de voorklinker i geeft -di; -m hoort bij ben.

4. Zet bin- in de toekomende tijd voor ben: ik zal opstappen.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   bineceğim

   bineceğim: bin eindigt op een medeklinker, dus -ecek volgt direct, en de k wordt ğ voor de klinker van -im.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie zinnen over hoe je vandaag naar school of werk gaat, telkens met een ander voertuig en binmek. Controleer bij elk voertuig de naamval.