Met kalkmak zeg je wanneer je opstaat, wie er gaat staan en wanneer een trein of bus vertrekt, in drie tijden.

Het idee

Kalkmak betekent opstaan van de plek waar je ligt of zit: uit bed komen (yataktan kalkmak), gaan staan (ayağa kalkmak) of, bij een trein, bus of vliegtuig, vertrekken of opstijgen (tren kalkıyor). De stam kalk- heeft een achterste klinker en eindigt op de stemloze k, dus krijgt hij -ıyor, -tı en -acak: kalkıyorum, kalktım, kalkacağım. De k van de stam wordt nooit zacht; alleen de k van -acak wordt vóór een klinker ğ, zoals in kalkacağız. Wat je verlaat krijgt -dan/-tan: yataktan, sandalyeden.

Patronen vergelijken
PersoonTegenwoordigVerledenToekomst
benkalkıyorumkalktımkalkacağım
senkalkıyorsunkalktınkalkacaksın
okalkıyorkalktıkalkacak
bizkalkıyoruzkalktıkkalkacağız
sizkalkıyorsunuzkalktınızkalkacaksınız
onlarkalkıyorlarkalktılarkalkacaklar

Voorbeelden

  • Ben sabah yedide kalkıyorum.Ik sta 's ochtends om zeven uur op.
  • Tren yarın sekizde kalkacak.De trein vertrekt morgen om acht uur.Kalkmak zegt ook dat een trein of bus vertrekt of een vliegtuig opstijgt. De k van -acak blijft staan in kalkacak en wordt alleen ğ vóór een klinker, zoals in kalkacağız.
  • Biz dün erken kalktık.Gisteren stonden we vroeg op.
  • Çocuk yataktan kalktı.Het kind stond uit bed op.Wat je verlaat staat in de ablatief: yataktan. De k van yatak is stemloos, dus het achtervoegsel is -tan, en de verleden tijd van kalk- is om dezelfde reden kalktı met -tı.
  • Hepimiz ayağa kalktık.We stonden allemaal op.Ayak (voet) verandert zijn k in ğ vóór de datief -a: ayağa. De werkwoordstam kalk- verzacht nooit, dus de k blijft staan in kalktık. Ayağa kalkmak betekent gaan staan.
  • Sen kalkıyorsun, ben kalıyorum.Jij staat op, ik blijf.Eén letter scheidt de werkwoorden: kalkıyorsun betekent jij staat op, kalıyorum betekent ik blijf (kalmak). Controleer of er een k vóór de klinker staat.
  • Otobüs ne zaman kalkıyor?Wanneer vertrekt de bus?
  • kalkıyorumik sta opkalkıyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: nu bezigum-im / -sin / -iz / -siniz: ik ben, je bent, wij zijn
  • kalkacağızwe zullen opstaankalkacağ-ecek / -acak: de toekomende tijdız-im / -sin / -iz / -siniz: ik ben, je bent, wij zijn
  • yataktanuit bedyataktan-den / -dan / -ten / -tan: van, uit

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Kalkmak en kalmak verschillen één letter en betekenen het tegenovergestelde: kalkıyorum is “ik sta op”, kalıyorum is “ik blijf”. Schrijf ook niet kalkdım: na de stemloze k is de verleden-tijdsuitgang -tı, dus kalktım.

Probeer het zelf

  1. Ik sta elke ochtend om zes uur op. Voeg aan de stam kalk- de uitgang van de continue tegenwoordige tijd voor ben toe.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    kalkıyorum

    kalkıyorum: de stam eindigt op een medeklinker en zijn laatste klinker is a, dus -ıyor sluit er direct op aan; -um staat voor “ik”.

  2. Hoe laat ben je gisteren opgestaan? Voeg aan de stam kalk- de verleden tijd voor sen toe.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    kalktın

    kalktın: de stam eindigt op de stemloze k, dus de verleden-tijdsuitgang begint met t (-tı); -n staat voor “jij”.

  3. Morgen sta ik vroeg op. Voeg aan de stam kalk- de toekomende tijd voor ben toe.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    kalkacağım

    kalkacağım: de persoonsuitgang -ım begint met een klinker, dus de k van -acak wordt ğ; de k van de stam blijft.

  4. Voeg de ablatief toe aan yatak (bed): uit bed opstaan.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    yataktan

    yataktan: yatak eindigt op de stemloze k, dus de ablatief is -tan; de achterste klinker a sluit -ten uit.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie zinnen over je ochtend: hoe laat je opstaat, wie er voor jou opstaat en hoe laat je morgen opstaat.