Za pomocą kalkmak powiesz, kiedy wstajesz, kto się podnosi i kiedy odjeżdża pociąg lub autobus, w trzech czasach.

Zasada

Kalkmak znaczy podnieść się z miejsca, w którym się leży lub siedzi: wstać z łóżka (yataktan kalkmak), stanąć na nogach (ayağa kalkmak) albo, o pociągu, autobusie i samolocie, odjechać lub wystartować (tren kalkıyor). Temat kalk- ma samogłoskę tylną i kończy się bezdźwięcznym k, więc przyjmuje -ıyor, -tı i -acak: kalkıyorum, kalktım, kalkacağım. Litera k tematu nigdy się nie zmiękcza; tylko k w -acak przechodzi przed samogłoską w ğ, jak w kalkacağız. To, z czego się wstaje, przyjmuje -dan/-tan: yataktan, sandalyeden.

Porównaj konstrukcje
OsobaTeraźniejszyPrzeszłyPrzyszły
benkalkıyorumkalktımkalkacağım
senkalkıyorsunkalktınkalkacaksın
okalkıyorkalktıkalkacak
bizkalkıyoruzkalktıkkalkacağız
sizkalkıyorsunuzkalktınızkalkacaksınız
onlarkalkıyorlarkalktılarkalkacaklar

Przykłady

  • Ben sabah yedide kalkıyorum.Wstaję rano o siódmej.
  • Tren yarın sekizde kalkacak.Pociąg odjeżdża jutro o ósmej.Kalkmak oznacza też odjazd pociągu lub autobusu i start samolotu. K w -acak zostaje w kalkacak i przechodzi w ğ tylko przed samogłoską, jak w kalkacağız.
  • Biz dün erken kalktık.Wczoraj wstaliśmy / wstałyśmy wcześnie.
  • Çocuk yataktan kalktı.Dziecko wstało z łóżka.To, co się opuszcza, stoi w ablatywie: yataktan. K w yatak jest bezdźwięczne, więc końcówka to -tan, a czas przeszły od kalk- to z tego samego powodu kalktı z -tı.
  • Hepimiz ayağa kalktık.Wszyscy wstaliśmy / wstałyśmy.Ayak (stopa) zmiękcza k w ğ przed celownikiem -a: ayağa. Temat czasownika kalk- nigdy się nie zmiękcza, więc k zostaje w kalktık. Ayağa kalkmak znaczy wstać, podnieść się na nogi.
  • Sen kalkıyorsun, ben kalıyorum.Ty wstajesz, ja zostaję.Jedna litera dzieli te czasowniki: kalkıyorsun to wstajesz, a kalıyorum to zostaję (kalmak). Sprawdź, czy przed samogłoską stoi k.
  • Otobüs ne zaman kalkıyor?Kiedy odjeżdża autobus?
  • kalkıyorumwstajękalkıyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: właśnie terazum-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
  • kalkacağızwstaniemykalkacağ-ecek / -acak: czas przyszłyız-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
  • yataktanz łóżkayataktan-den / -dan / -ten / -tan: z, od

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Kalkmak i kalmak dzieli jedna litera, a znaczą coś przeciwnego: kalkıyorum to „wstaję”, kalıyorum to „zostaję”. Nie pisz też kalkdım: po bezdźwięcznym k końcówka czasu przeszłego to -tı, czyli kalktım.

Spróbuj samodzielnie

  1. Wstaję codziennie o szóstej. Dodaj do tematu kalk- końcówkę czasu teraźniejszego ciągłego dla ben.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    kalkıyorum

    kalkıyorum: temat kończy się spółgłoską, a jego ostatnia samogłoska to a, więc -ıyor dołącza się bezpośrednio; -um oznacza „ja”.

  2. O której godzinie wczoraj wstałeś / wstałaś? Dodaj do tematu kalk- końcówkę czasu przeszłego dla sen.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    kalktın

    kalktın: temat kończy się bezdźwięcznym k, więc końcówka czasu przeszłego zaczyna się od t (-tı); -n oznacza „ty”.

  3. Jutro wstanę wcześnie rano. Dodaj do tematu kalk- końcówkę czasu przyszłego dla ben.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    kalkacağım

    kalkacağım: końcówka osobowa -ım zaczyna się od samogłoski, więc k w -acak zmienia się w ğ; k tematu zostaje.

  4. Dodaj do yatak (łóżko) ablatyw: wstać z łóżka.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    yataktan

    yataktan: yatak kończy się bezdźwięcznym k, więc ablatyw to -tan; tylna samogłoska a wyklucza -ten.

Użyj tego dzisiaj

Napisz trzy zdania o swoim poranku: o której wstajesz, kto wstaje przed tobą i o której wstaniesz jutro.