Przy podziale zadań nie zawsze chodzi o to, by działał sam rozmówca. Nauczysz się wydawać polecenia dotyczące trzeciej osoby i odróżniać je od poleceń kierowanych wprost do słuchacza.

Zasada

Tryb rozkazujący w trzeciej osobie wskazuje czynność, którą ma wykonać ktoś inny: Elif burada beklesin. Może też wyrażać pożądany stan, jak w Çorba biraz soğusun, albo życzenie z olsun lub getirsin. Podmiot można pominąć, jeśli wynika z kontekstu. Forma oynasınlar wyraźnie zaznacza liczbę mnogą; przy çocuklar możliwe jest również oynasın. Przeczenie stoi przed końcówką trybu rozkazującego: uyanmasın. Te zdania mówią o tym, czego chcemy, a nie o tym, co właśnie się dzieje.

Przykłady

  • Elif burada beklesin.Niech Elif poczeka tutaj.
  • Mert kapıyı kapatsın.Niech Mert zamknie drzwi.
  • Çocuklar dışarıda oynasınlar.Niech dzieci bawią się na zewnątrz.
  • Bebek şimdi uyanmasın.Niech dziecko się teraz nie budzi.
  • Çorba biraz soğusun.Niech zupa trochę ostygnie.
  • Herkes kendi biletini alsın.Niech każdy kupi własny bilet.
  • Yeni eviniz size mutluluk getirsin.Niech wasz nowy dom przyniesie wam szczęście.

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Gel to polecenie skierowane wprost do jednej osoby; gelsin dotyczy kogoś, o kim mówisz. Nie jest to uprzejmiejszy sposób zwracania się do rozmówcy. Polskie „niech” może tu oddawać polecenie, życzenie lub pozwolenie — rozstrzyga kontekst.

Spróbuj samodzielnie

  1. Powiedz znajomej osobie, że Elif ma tu poczekać. Użyj beklemek (czekać).

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    beklesin

    beklesin: czekać ma Elif, a nie osoba, z którą rozmawiasz. Forma bekle skierowałaby polecenie właśnie do rozmówcy.

  2. Powiedz, że dzieci mają bawić się na zewnątrz. Użyj oynamak (bawić się).

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    oynasınlar / oynasın

    oynasınlar / oynasın: bawić się mają dzieci. Dłuższa forma wyraźnie oznacza wiele osób; krótsza też pasuje, ponieważ çocuklar już wskazuje podmiot w liczbie mnogiej.

  3. Wyraź życzenie, żeby dziecko się teraz nie budziło. Użyj uyanmak (budzić się).

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    uyanmasın

    uyanmasın: chcesz, żeby dziecko nadal spało. Przeczące -ma stoi przed -sın; forma uyansın wyrażałaby przeciwne życzenie.

  4. Mówisz jednej osobie, żeby tu przyszła, a potem dodajesz, że Ece też ma przyjść. Uzupełnij drugą część, używając gelmek (przychodzić).

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    gelsin

    gelsin: w drugiej części przechodzisz od rozmówcy do Ece. Forma gel nadal zwracałaby się do słuchacza, a gelsin przypisuje czynność Ece.

Użyj tego dzisiaj

Zaplanuj popołudnie ze znajomymi. Napisz jedno polecenie dotyczące osoby wymienionej z imienia, jedno dotyczące grupy oraz jedno z przeczeniem. Dodaj życzenie i wskaż, kto ma działać w każdym zdaniu.