Rzeczownik pozwala mówić o czynności jak o czymś, co można opisać: bakış to spojrzenie, a dönüş — powrót. W słowach takich jak okuyuş często ważny jest sposób wykonania czynności. Nauczysz się tworzyć te wyrazy od tematów czasowników i odmieniać je jak rzeczowniki.

Zasada

Usuń -mak/-mek i dodaj -ış po a/ı, -iş po e/i, -uş po o/u lub -üş po ö/ü. Po samogłosce wstaw y: anlayış, söyleyiş, okuyuş, yürüyüş. Niektóre tematy się zmieniają: z git- powstaje gidiş, ale bak- zachowuje k w bakış. Dalej można dodać końcówki liczby mnogiej, dzierżawcze i przypadków. Znaczenie zależy od słowa: anlayış może oznaczać zrozumienie, więc nie każda forma nazywa tylko sposób działania.

Porównaj konstrukcje
Ostatnia samogłoskaPo spółgłoscePrzykładPo samogłoscePrzykład
a, ı-ışbakış-yışanlayış
e, i-işgidiş-yişsöyleyiş
o, u-uşduruş-yuşokuyuş
ö, ü-üşdönüş-yüşyürüyüş

Przykłady

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Przyrostek -ış w bakış tworzy rzeczownik, a podobny przyrostek w bakışmak — czasownik wzajemny „patrzeć na siebie”. Spojrzenie nie musi więc być odwzajemnione. Nie zastępuj też dowolnie rzeczowników na -ma/-me: okuma nazywa czytanie jako czynność, a okuyuş często podkreśla sposób czytania.

Spróbuj samodzielnie

  1. Użyj przyrostka rzeczownikowego z tej lekcji z tematem git- (iść). Napisz jedno słowo.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    gidiş

    gidiş: temat to git-, ale przed tą samogłoską końcowe t zmienia się w d. Samogłoska i wskazuje na -iş; powstaje rzeczownik oznaczający udanie się dokądś lub wyjazd.

  2. Użyj przyrostka rzeczownikowego z tej lekcji z tematem oku- (czytać), aby nazwać sposób czytania.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    okuyuş

    okuyuş: temat oku- kończy się samogłoską, więc y rozdziela dwie samogłoski. Po u wybieramy -uş; słowo może opisywać czyjś sposób czytania.

  3. Utwórz liczbę mnogą od dönüş (powrót). Napisz jedno słowo.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    dönüşler

    dönüşler: najpierw powstaje dönüş, potem liczba mnoga. Ostatnią samogłoską jest teraz ü, dlatego dodajemy -ler, choć w temacie występuje ö.

  4. Dodaj do bakış (spojrzenie) końcówkę oznaczającą „moje”. Napisz jedno słowo.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    bakışım

    bakışım: bakış kończy się spółgłoską, a jego ostatnia samogłoska to ı. Znaczenie „moje” dodaje więc -ım: chodzi o moje spojrzenie, nie o zdanie „patrzę”.

Użyj tego dzisiaj

Utwórz rzeczowniki od bakmak, dönmek i okumak. Do każdego dodaj końcówkę liczby mnogiej lub dzierżawczą, a następnie ułóż trzy zdania. Wyjaśnij, które opisuje sposób wykonania czynności.