-i / -si: jego, jej, tego

Zasada

Dzierżawcza końcówka 3. osoby oznacza jego, jej lub tego. Po spółgłosce ma postać -i, -ı, -u lub -ü (evi, okulu), po samogłosce dochodzi s: -si, -sı, -su, -sü (kedisi, arabası). Samogłoska zależy od ostatniej samogłoski wyrazu: e i → i, a ı → ı, o u → u, ö ü → ü.

Przykłady

• Ayşe'nin kedisi şimdi bahçede.Kot Ayşe jest teraz w ogrodzie.Właściciel dostaje dopełniacz (Ayşe'nin), a rzecz posiadana końcówkę dzierżawczą (kedisi); występują razem. Ponieważ kedi kończy się samogłoską, końcówka to -si.
• Mehmet'in evi bu sokakta.Dom Mehmeta jest przy tej ulicy.
• Nilay'ın arabası çok yeni.Samochód Nilay jest bardzo nowy.Turecki nie odróżnia jego od jej: arabası znaczy jedno i drugie. Rozstrzyga imię właściciela albo kontekst.
• arabasındaw jego samochodziearaba·sı-i / -si: jego, jej, tego·nWstawne n: evinde, evinden, evine·da-de / -da / -te / -ta: w, na, przy
• çocuğunado jego dzieckaçocuğ·u-i / -si: jego, jej, tego·nWstawne n: evinde, evinden, evine·a-e / -a / -ye / -ya: do, ku
• kedisinijej kotakedi·si-i / -si: jego, jej, tego·nWstawne n: evinde, evinden, evine·i-i / -ı / -u / -ü: określone dopełnienieKońcówka przypadka po końcówce dzierżawczej wymaga łącznika n: kedisi + n + i, nie kedisii. Biernik -i ma osobną lekcję.
• kitabıjego książkaKońcowe p w kitap zmienia się w b przed końcówką samogłoskową: kitabı. Tak samo ç → c (ağaç, ağacı) i k → ğ (çocuk, çocuğu) w wielu dłuższych wyrazach.

Uważaj

Nie myl obu sytuacji: po samogłosce potrzebne jest s, więc arabası, nigdy arabai; po spółgłosce go nie ma, więc evi, nie evsi. Przed końcówką końcowe p, ç i k często łagodnieją: kitap daje kitabı.

Spróbuj samodzielnie

1. Dodaj końcówkę dzierżawczą do okul (szkoła): jego szkoła.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   okulu

   okulu: wyraz kończy się spółgłoską l, więc bez s; ostatnia samogłoska u jest tylna i zaokrąglona, stąd -u.

2. Dodaj końcówkę dzierżawczą do araba (samochód): jej samochód.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   arabası

   arabası: wyraz kończy się samogłoską, więc najpierw dochodzi s; ostatnia samogłoska a jest tylna i niezaokrąglona, stąd -sı.

3. Dodaj końcówkę dzierżawczą do kitap (książka): jego książka.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   kitabı

   kitabı: kitap kończy się na p, które przed samogłoską zmienia się w b; ostatnia samogłoska a daje -ı.

4. Dodaj końcówkę dzierżawczą do kedi (kot): jej kot.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   kedisi

   kedisi: wyraz kończy się samogłoską i, więc -si z przednim i.

Użyj tego dzisiaj

Rozejrzyj się po pokoju i nazwij pięć rzeczy razem z właścicielem, jak w Ayşe'nin kedisi. Przy każdym wyrazie najpierw sprawdź, czy kończy się samogłoską, czy spółgłoską, i dopiero wybierz -i lub -si.