Bırakmak łączy kilka codziennych sytuacji: zostawianie czegoś w danym miejscu, puszczanie trzymanej rzeczy oraz zaprzestanie czynności. Najpierw przećwicz odmianę, a potem ustal znaczenie na podstawie dopełnienia i kontekstu.

Zasada

Temat bırak- zachowuje k: bırakıyorum, bırakırım. Czas przeszły to bıraktım. W bırakacağım w ğ zmienia się końcowe k przyrostka przyszłości, a nie tematu. Określone dopełnienie ma biernik: ipi bırak. Czynność przyjmuje postać rzeczownika odczasownikowego na -ma/-me z biernikiem: ağlamayı bırakmak znaczy przestać płakać. Kapıyı açık bırakmak to zostawić otwarte drzwi. Prośbę wyraża bırakır mısın? z osobno pisaną partykułą pytającą. Tabela podaje formy mnogie przy onlar; możliwe są też formy czasownika w liczbie pojedynczej.

Porównaj konstrukcje
OsobaCzas teraźniejszyCzas przeszłyCzas przyszłyCzynność zwyczajowaPrzeczenie teraźniejsze
benbırakıyorumbıraktımbırakacağımbırakırımbırakmıyorum
senbırakıyorsunbıraktınbırakacaksınbırakırsınbırakmıyorsun
obırakıyorbıraktıbırakacakbırakırbırakmıyor
bizbırakıyoruzbıraktıkbırakacağızbırakırızbırakmıyoruz
sizbırakıyorsunuzbıraktınızbırakacaksınızbırakırsınızbırakmıyorsunuz
onlarbırakıyorlarbıraktılarbırakacaklarbırakırlarbırakmıyorlar

Przykłady

  • Şemsiyemi kapıda bıraktım.Zostawiłem / Zostawiłam parasol przy drzwiach.
  • Bu kutuyu burada bırakıyoruz.Zostawiamy to pudło tutaj.
  • Yarın sana not bırakacağım.Jutro zostawię ci notatkę.
  • Her akşam telefonu salonda bırakırım.Co wieczór zostawiam telefon w salonie.
  • Lütfen ipi bırak, ben tutuyorum.Puść proszę linę, ja ją trzymam.
  • Çocuk ağlamayı bıraktı.Dziecko przestało płakać.
  • Kapıyı açık bırakma.Nie zostawiaj otwartych drzwi.
  • Anahtarı bana bırakır mısın?Czy możesz zostawić klucz u mnie?

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Nie każde wyjście oddasz przez bırakmak. Evden çıktım oznacza wyjście z domu, natomiast evi bıraktım sugeruje porzucenie domu lub rezygnację z niego. Samo zostawienie rzeczy nie oznacza też zapomnienia o niej: zapominanie wyraża unutmak.

Spróbuj samodzielnie

  1. Użyj czasu przeszłego bırakmak dla ben: wczoraj zostawiłem/zostawiłam parasol przy drzwiach.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    bıraktım

    bıraktım: dün wskazuje na wczoraj, a ben wymaga pierwszej osoby. Po bezdźwięcznym k przyrostek przeszłości zaczyna się od t. Tylna samogłoska daje -tı, po którym dodajemy -m.

  2. Użyj czasu przyszłego bırakmak dla ben: jutro zostawię ci notatkę.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    bırakacağım

    bırakacağım: notatka zostanie zostawiona jutro, a podmiotem jest „ja”. Potrzebna jest więc końcówka -acağım; samo bırakacak odnosiłoby się do trzeciej osoby. Pierwsze k w temacie pozostaje bez zmian.

  3. Dziecko już nie płacze. Utwórz od ağlamak dopełnienie czasownika bıraktı.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    ağlamayı

    ağlamayı: płacz to czynność, która ustała. Do rzeczownika odczasownikowego ağlama dodajemy biernik -ı, a między samogłoskami wstawiamy y. Sam bezokolicznik ağlamak nie pasuje w to miejsce.

  4. Wybierz çıktım lub bıraktım: tylko wyszedłem/wyszłam na zewnątrz, nie wyprowadziłem/wyprowadziłam się.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    çıktım

    çıktım: chodzi tylko o wyjście na zewnątrz, więc dom jest punktem wyjścia oznaczonym przez -den. Bıraktım wymagałoby dopełnienia wskazującego pozostawioną rzecz, a nie samego miejsca wyjścia.

Użyj tego dzisiaj

Napisz, gdzie zostawiasz przedmiot, poproś kogoś o puszczenie czegoś i opisz czynność, której dziecko zaprzestało. Użyj trzech różnych form, a następnie porównaj zostawianie z rzucaniem w lekcji atmak.