gelişmek: rozwijać się i robić postępy

Zasada

Gelişmek jest nieprzechodnie: rozwijająca się osoba lub rzecz to podmiot, bez dopełnienia bliższego. Türkçem gelişiyor znaczy „Mój turecki się poprawia”; zdanie nie wyklucza wysiłku stojącego za postępem. Temat geliş- zachowuje ş: gelişir, gelişiyor, gelişti. W gelişeceğim końcowe k formy przyszłej zmienia się w ğ przed końcówką osobową. Przy olaylar chodzi o rozwój wydarzeń, niekoniecznie o poprawę.

Przykłady

• Türkçem bu dönem gelişti.Mój turecki poprawił się w tym semestrze.
• Kasaba son yıllarda gelişiyor.Miasteczko rozwija się w ostatnich latach.
• Dayanıklılığımız düzenli antrenmanla gelişir.Nasza wytrzymałość poprawia się dzięki regularnym treningom.
• Yeterince ışık almayan bitki iyi gelişmez.Roślina, która nie otrzymuje dość światła, nie rozwija się dobrze.
• Bu alanda deneyim kazandıkça gelişeceğim.Będę się rozwijać w miarę zdobywania doświadczenia w tej dziedzinie.
• Olaylar beklediğimizden daha hızlı gelişti.Wydarzenia potoczyły się szybciej, niż się spodziewaliśmy.
• Yeni yöntemle okuma becerim gelişiyor.Dzięki nowej metodzie moja umiejętność czytania się poprawia.
• Okuma becerimi kısa metinlerle geliştiriyorum.Doskonalę umiejętność czytania za pomocą krótkich tekstów.

Uważaj

„Poprawiam swój turecki” to nie Türkçemi gelişiyorum. Wybierz Türkçem gelişiyor, aby opisać postęp, lub Türkçemi geliştiriyorum, aby wskazać własne działanie. W drugim zdaniu występuje przechodnie geliştirmek, a ostatnie -i w Türkçemi oznacza określone dopełnienie bliższe.

Spróbuj samodzielnie

1. Bu dönem Türkçem çok ___. Uzupełnij formą gelişmek w czasie przeszłym dokonanym.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   gelişti

   gelişti: polecenie wymaga czasu przeszłego dokonanego, a Türkçem jest podmiotem w trzeciej osobie. Po bezdźwięcznym ş końcówka przeszła zaczyna się od t, stąd -ti.

2. Ben de bu alanda ___. Uzupełnij formą gelişmek w czasie przyszłym, w pierwszej osobie liczby pojedynczej.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   gelişeceğim

   gelişeceğim: ben wymaga pierwszej osoby. Przed samogłoską końcówki osobowej k z formy gelişecek przechodzi w ğ. Osobno zapisane de znaczy „też” i nie należy do czasownika.

3. Bitki yeterince ışık almıyor; iyi ___. Uzupełnij przeczącą formą gelişmek w czasie teraźniejszym ciągłym.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   gelişmiyor

   gelişmiyor: roślina nie rozwija się dobrze teraz, potrzebna jest więc przecząca forma teraźniejsza. Samogłoska przeczenia ma postać i przed -yor; gelişmedi dotyczyłoby przeszłości.

4. Okuma becerimi kısa metinlerle ___. Wybierz gelişmek lub geliştirmek; użyj czasu teraźniejszego ciągłego, pierwszej osoby liczby pojedynczej.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   geliştiriyorum

   geliştiriyorum: okuma becerimi jest określonym dopełnieniem bliższym, a domyślny podmiot to „ja”. Trzeba użyć czasownika oznaczającego doskonalenie czegoś, w pierwszej osobie czasu teraźniejszego.

Użyj tego dzisiaj

Napisz o jednej umiejętności dwa zdania: o jej rozwoju z gelişmek i o pracy nad nią z geliştirmek. Dodaj zdanie o przebiegu wydarzeń bez oceniania, czy był dobry, czy zły.