uyumak: spać

Zasada

Temat uyu- kończy się samogłoską i to ona rozstrzyga o każdej końcówce. Końcówka czasu teraźniejszego -yor dołącza się bezpośrednio: uyuyorum, a nie uyuuyorum. Końcówki zaczynające się od samogłoski dostają łącznik y, jak w czasie przyszłym uyuyacağım, gdzie k z -acak zmienia się w ğ przed samogłoską. Czas przeszły zaczyna się od d, bo temat nie kończy się spółgłoską bezdźwięczną: uyudum. Przeczenie -ma- po u przechodzi w -mu-: uyumuyorum.

Przykłady

• Bebek odada uyuyor.Niemowlę śpi w pokoju.Temat uyu- kończy się już samogłoską, więc -yor dołącza się bezpośrednio: uyu + yor, nigdy uyuuyor.
• Dün gece erken uyudum.Zeszłej nocy zasnąłem wcześnie.
• Yarın geç uyuyacağız.Jutro będziemy spać do późna.W czasie przyszłym do tematu na samogłoskę dochodzi łącznik y (uyu + y + acak), a k z -acak przed samogłoską -ız zmienia się w ğ: uyuyacağız.
• Kedi her öğleden sonra uyuyor.Kot śpi każdego popołudnia.
• Sen neden uyumuyorsun?Dlaczego nie śpisz?Przeczenie to temat + -ma- + -yor, a samogłoska -ma- po u staje się wąska i zaokrąglona: uyumuyorsun, nie uyumayorsun.
• Hadi uyu, yarın okul var.No śpij już, jutro jest szkoła.Rozkaźnik dla sen to sam temat: uyu. Dla siz dochodzi łącznik y: uyuyun.
• Çocuklar uyudu mu?Czy dzieci już zasnęły?Podmiot w liczbie mnogiej zwykle łączy się z czasownikiem w liczbie pojedynczej: uyudu, nie uyudular. Partykuła pytająca mu jest pisana osobno, a jej samogłoska zależy od u w uyudu.
• Ben saat onda yatıyorum.Kładę się spać o dziesiątej.Na „kłaść się do łóżka” po turecku mówi się yatmak, nie uyumak: uyumak znaczy spać lub zasypiać.

Uważaj

Nie używaj uyumak na „kłaść się spać”. Saat onda uyuyorum znaczy, że o dziesiątej śpisz; położyć się do łóżka to yatmak: Saat onda yatıyorum. Nie myl też tego z uyanmak (budzić się), które wygląda prawie tak samo.

Spróbuj samodzielnie

1. Odmień uyu dla ty w czasie teraźniejszym ciągłym: śpisz.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   uyuyorsun

   uyuyorsun: temat kończy się samogłoską u, więc -yor dołącza się bezpośrednio, a -sun to końcówka osoby „ty”.

2. Odmień uyu dla my w czasie przeszłym: spaliśmy.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   uyuduk

   uyuduk: po samogłosce czas przeszły zaczyna się od d; tylna samogłoska u daje -du, a -k oznacza „my”.

3. Odmień uyu dla ja w czasie przyszłym: będę spać.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   uyuyacağım

   uyuyacağım: do tematu na samogłoskę dochodzi łącznik y, a potem k z -acak zmienia się w ğ przed samogłoską w -ım.

4. Utwórz przeczenie uyu dla ja w czasie teraźniejszym ciągłym: nie śpię.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   uyumuyorum

   uyumuyorum: przeczenie -ma- przed -yor po u staje się -mu-, dalej idą -yor i -um.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania o tym, kiedy śpisz: czas teraźniejszy, przeszły, przyszły i jedno przeczenie. Sprawdź, czy przed -yor nie ma dodatkowej samogłoski.