Fiilin nesnesinde hangi hâl ekinin gerektiğini öğrencilere fiille birlikte öğretmek için kısa bir not.
Temel fikir
Türkçede ekin hangi hâlde olacağını fiil belirler: dinlemek ve beklemek belirtme hâli, bakmak ve yardım etmek yönelme hâli, korkmak ayrılma hâli, konuşmak birliktelik eki -le, kalmak bulunma hâli ister. Fiili hâliyle birlikte, kalıp olarak öğretin.
| Ek | Fiil | Örnek |
|---|---|---|
| -i | dinlemek | müziği dinlemek |
| -i | beklemek | otobüsü beklemek |
| -i | aramak | anahtarı aramak |
| -e / -a | bakmak | kuşlara bakmak |
| -e / -a | yardım etmek | anneme yardım etmek |
| -e / -a | başlamak | derse başlamak |
| -e / -a | benzemek | babasına benzemek |
| -den / -dan | korkmak | köpekten korkmak |
| -den / -dan | hoşlanmak | sütten hoşlanmak |
| -den / -dan | vazgeçmek | sigaradan vazgeçmek |
| -le / -la | konuşmak | babamla konuşmak |
| -le / -la | tanışmak | Elif'le tanışmak |
| -de / -da | kalmak | evde kalmak |
Örnekler
- Ben müziği dinliyorum.Dinlemek belirtme hâli ister: müziği nesnedir ve araya edat girmez.
- Annem beni bekliyor.Beklemek belirtme hâli ister: «beni bekliyor» denir, araya edat girmez.
- Kedi köpekten korkuyor.
- Çocuklar kuşlara bakıyor.
- Ayşe babasıyla konuşuyor.
- Anneme yardım ediyorum.Yardım etmek yönelme hâli ister: yardım edilen kişi anneme olur. Annemi yardım ediyorum yanlıştır.
- Hafta sonu evde kalıyorum.Kalmak bulunma hâli ister: kalınan yer evde biçimini alır.
- köpektenköpektenAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- kuşlarakuşlarÇoğul eki: -ler / -laraYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
- ailemleailemİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -mleBirliktelik ve araç eki: -le / -la
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler kendi dillerindeki edatı aktarır: Müziğe dinliyorum, Otobüse bekliyorum ve Babama konuşuyorum gibi cümleler sık görülür. Her yanlışta öğrencinin dilindeki edatı değil, fiilin kalıbını düzeltin.
Kendin dene
Fiilin istediği hâl ekini ekleyin: kedi sözcüğüne.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kediden
kediden: korkmak ayrılma hâli ister; kedi ince ünlüyle bittiği için ek -den olur.
Fiilin istediği hâl ekini ekleyin: annem sözcüğüne.
Cevabı veya örnek cevabı göster
annemi
annemi: beklemek belirtme hâli ister; son ünlü e olduğu için ek -i olur.
Fiilin istediği hâl ekini ekleyin: tahta sözcüğüne.
Cevabı veya örnek cevabı göster
tahtaya
tahtaya: bakmak yönelme hâli ister; sözcük ünlüyle bittiği için araya y girer: -ya.
Fiilin istediği hâl ekini ekleyin: dedem sözcüğüne.
Cevabı veya örnek cevabı göster
dedemle
dedemle: konuşmak birliktelik eki ister; son ünlü e olduğu için ek -le olur, m sesinden sonra kaynaştırma harfi gelmez.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Fiilin istediği hâl ekini ekleyin: kedi sözcüğüne.
Fiilin istediği hâl ekini ekleyin: annem sözcüğüne.
Fiilin istediği hâl ekini ekleyin: tahta sözcüğüne.
Fiilin istediği hâl ekini ekleyin: dedem sözcüğüne.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden günlerini anlatan dört cümle yazmalarını, her cümlede tablodaki farklı bir fiili kullanmalarını ve her ad için fiilin hangi hâli istediğini söylemelerini isteyin.