aramak: szukać, dzwonić

Zasada

Aramak znaczy szukać czegoś lub kogoś oraz dzwonić do kogoś: anahtarı arıyorum, annemi aradım. Temat ara- kończy się samogłoską. W czasie teraźniejszym jego ostatnie a wypada przed -ıyor, a samogłoska tylna a wymaga ı: arıyorum. Czas przeszły zachowuje cały temat: aradım. Czas przyszły wstawia y przed -acak, a k przechodzi w ğ przed samogłoską: arayacağım. To, czego szukasz, albo osoba, do której dzwonisz, jest dopełnieniem; konkretne bierze biernik: annemi, doktoru.

Przykłady

• Annemi akşam aradım.Wieczorem zadzwoniłem / zadzwoniłam do mamy.Osoba, do której dzwonisz, jest dopełnieniem w bierniku: annem + i daje annemi, a nie anneme. Zaimek ben się pomija.
• Yarın doktoru arayacağım.Jutro zadzwonię do lekarza.
• Çocuklar bahçede topu arıyor.Dzieci szukają piłki w ogrodzie.
• Neden beni aramadın?Dlaczego do mnie nie zadzwoniłeś / zadzwoniłaś?Przeczenie -ma stoi przed końcówką czasu przeszłego -dı: ara + ma + dı + n. Osoba, do której nie zadzwoniono, nadal stoi w bierniku: beni.
• Ev arıyoruz.Szukamy domu.Rzecz, której szuka się bez konkretnego wyobrażenia, nie dostaje biernika: ev arıyoruz, jakiś dom. Konkretny dom to evi arıyoruz.
• Annem arıyor.Mama dzwoni.
• arıyorumszukamar·ıyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: właśnie teraz·um-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
• arayacağızzadzwonimyara·yŁącznik -y-: y między samogłoskami·acağ-ecek / -acak: czas przyszły·ız-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy

Uważaj

Osoba, do której dzwonisz, jest dopełnieniem, a nie celem. Polskie „dzwonić do mamy” kusi do formy anneme aradım, a po turecku jest annemi aradım. Nie zostawiaj też a tematu przed -ıyor: arayorum nie istnieje, jest arıyorum.

Spróbuj samodzielnie

1. Wstaw aramak w czasie teraźniejszym dla ben: Teraz cię szukam.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   arıyorum

   arıyorum: ostatnie a tematu ara- wypada przed końcówką, samogłoska tylna daje -ıyor, a -um znaczy „ja”.

2. Wstaw aramak w czasie przeszłym dla ben: Wczoraj zadzwoniłem / zadzwoniłam do ojca.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   aradım

   aradım: temat kończy się samogłoską, więc końcówka zaczyna się od d; samogłoska tylna a daje -dı, a -m znaczy „ja”.

3. Wstaw aramak w czasie przyszłym dla biz: Jutro do ciebie zadzwonimy.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   arayacağız

   arayacağız: po samogłosce a przed -acak pojawia się y, a jego k przechodzi w ğ przed -ız, które zaczyna się samogłoską.

4. Wpisz „moja mama” w bierniku: Zadzwoniłem / zadzwoniłam do mamy.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   annemi

   annemi: mama, do której zadzwoniłeś / zadzwoniłaś, jest dopełnieniem; annem kończy się spółgłoską, a jego ostatnia samogłoska to e, więc biernik ma -i.

Użyj tego dzisiaj

Napisz trzy zdania: czegoś, czego szukasz, osoby, do której zadzwoniłeś / zadzwoniłaś wczoraj, i osoby, do której zadzwonisz jutro. Zaznacz każdy biernik.