Öğrencilerin kalmak fiilini şimdiki, geçmiş ve gelecek zamanda çekip bir yerde kalmayı anlatmaları için kısa bir not.
Temel fikir
Düzenli bir fiil olan kalmak kalın ünlüyle (a) biter; bu yüzden ekler kalın biçimini alır: kalıyorum, kaldım, kalacağım. Kalınan yer bulunma durumunda söylenir: evde kalıyorum. Fiil “geriye kalmak” anlamında da kullanılır: iki elma kaldı.
| Kişi | Şimdiki zaman | Geçmiş zaman | Gelecek zaman |
|---|---|---|---|
| ben | kalıyorum | kaldım | kalacağım |
| sen | kalıyorsun | kaldın | kalacaksın |
| o | kalıyor | kaldı | kalacak |
| biz | kalıyoruz | kaldık | kalacağız |
| siz | kalıyorsunuz | kaldınız | kalacaksınız |
| onlar | kalıyorlar | kaldılar | kalacaklar |
Örnekler
- Bu akşam evde kalıyorum.
- Dün gece otelde kaldık.
- Hafta sonu bizde kalacaksın.Bizde, biz sözcüğüne bulunma durumu eki gelmiş biçimidir: bizim yanımızda. Sende ve onda da böyle kurulur.
- Sepette iki elma kaldı.Kalmak “geriye kalmak” anlamında da kullanılır. Geriye kalan şey öznedir, yer bulunma durumuyla söylenir: sepette.
- Ben burada kalacağım.Gövde a ile bittiği için gelecek zaman eki -ecek değil -acak olur. Ekin k'si, ünlüyle başlayan -ım öncesinde ğ'ye dönüşür: kalacak, kalacağım.
- kalıyorumkalıyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- kalmadıkkalmadıGeçmiş zamanın olumsuzu: -medi / -madıkGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
- kalacağızkalacağGelecek zaman eki: -ecek / -acakızKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler gelmek örüntüsünü genelleyip kaliyorum, kalecek yazar; kalın ünlüden sonra -ıyor ve -acak gelir. Gelecek zamanda ünlüyle başlayan kişi ekinden önce k yumuşar: kalacağım.
Kendin dene
Gelecek zamanla yazın (ben).
Cevabı veya örnek cevabı göster
kalacağım
kalacağım: kal- gövdesinin son ünlüsü kalın a olduğu için gelecek zaman eki -acak olur; bu ekin sonundaki k, -ım önünde ğ olur.
Geçmiş zamanla yazın (biz).
Cevabı veya örnek cevabı göster
kaldık
kaldık: geçmiş zaman eki kalın ünlüden sonra -dı olur; “biz” kişi eki -k'dir.
Şimdiki zamanla yazın (siz).
Cevabı veya örnek cevabı göster
kalıyorsunuz
kalıyorsunuz: kalın a ünlüsü -ıyor ekini getirir; “siz” için -sunuz gelir.
Geçmişin olumsuzuyla yazın (o).
Cevabı veya örnek cevabı göster
kalmadı
kalmadı: olumsuzluk eki -ma- gövde ile -dı arasına girer; üçüncü kişide kişi eki yoktur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Gelecek zamanla yazın (ben).
Geçmiş zamanla yazın (biz).
Şimdiki zamanla yazın (siz).
Geçmişin olumsuzuyla yazın (o).
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden son yolculuklarında, şimdi ve bir sonraki sefer nerede kalacaklarını anlatan üç cümle yazmalarını isteyin; ek ünlülerini denetletin.