biraz en az: een beetje of te weinig

Het idee

Biraz betekent „een beetje”: een bescheiden hoeveelheid, meestal genoeg om mee te werken. Het staat voor een zelfstandig naamwoord (biraz su), voor een bijvoeglijk naamwoord (biraz soğuk) en in biraz daha („nog een beetje”). Az betekent „weinig”: minder dan nodig of verwacht. Het staat voor zelfstandige naamwoorden, ook bij mensen (az insan), en voor werkwoorden (az uyuyorum); çok versterkt het: çok az.

Voorbeelden

• Ben biraz su istiyorum.Ik wil graag een beetje water.Het voornaamwoord ben mag wegvallen: Biraz su istiyorum is de gewone vorm.
• Evde az süt var.Er is weinig melk in huis.
• Ben biraz Türkçe konuşuyorum.Ik spreek een beetje Turks.Biraz is de bescheiden manier om te zeggen hoeveel je spreekt. Az Türkçe konuşuyorum klinkt eerder als een klacht.
• Biraz zamanım var.Ik heb een beetje tijd.
• Çok az zamanım var.Ik heb heel weinig tijd.Çok versterkt az: çok az betekent „heel weinig”. Biraz laat zich zo niet versterken, çok biraz bestaat dus niet.
• Bugün hava biraz soğuk.Het is vandaag een beetje koud.
• Bu hafta çok az uyuyorum.Deze week slaap ik heel weinig.
• Biraz daha çay alabilir miyim?Mag ik nog een beetje thee?
• Parkta bugün az insan var.Er zijn vandaag weinig mensen in het park.Bij mensen zegt men az insan. Biraz is voor hoeveelheden en graden, niet om mensen te tellen.

Let op

Gebruik az niet om te bagatelliseren wat je kunt. Az Türkçe konuşuyorum klinkt eerder als een klacht dat je te weinig spreekt; om te zeggen „ik spreek een beetje” zeg je Biraz Türkçe konuşuyorum. En zet çok niet voor biraz: „heel weinig” is çok az, nooit çok biraz.

Probeer het zelf

1. Vul aan: Het is vandaag een beetje warm.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   biraz

   biraz: de open plek geeft een zachte graad voor een bijvoeglijk naamwoord aan, en dat is de taak van biraz; az verzacht een bijvoeglijk naamwoord niet zo.

2. Vul aan: Er zit heel weinig geld in mijn portemonnee, het is niet genoeg.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   çok az / az

   çok az: het zinsdeel yetmiyor zegt dat het geld niet genoeg is, dus de hoeveelheid is een tekort, en çok versterkt dat; gewoon az wordt ook geaccepteerd.

3. Vul aan: Mag ik nog een beetje brood?

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   biraz

   biraz: je vraagt om een bescheiden extra portie, en biraz daha is de gewone beleefde manier om „nog een beetje” te zeggen.

4. Vul aan: Er zijn weinig mensen in het park, iedereen is thuis.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   az / çok az

   az: het park is bijna leeg, dus er zijn minder mensen dan verwacht, en bij een aantal mensen staat az, niet biraz.

Gebruik het vandaag

Schrijf vier zinnen over je dag: twee met biraz (iets waarvan je een beetje hebt) en twee met az (iets waarvan je te weinig hebt).