dinlemek en duymak: luisteren of horen

Het idee

Dinlemek betekent dat je een geluid je aandacht geeft: radyoyu dinliyorum. Duymak betekent dat een geluid of bericht je bereikt, of je het nu wilt of niet: sesi duydum. Beide werkwoorden hebben een lijdend voorwerp, dus er is geen woord voor „naar”: şarkıyı dinlemek, haberi duymak. Bij duymak krijgt de bron -den: senden duydum.

Voorbeelden

• Telefonda seni duymuyorum.Ik hoor je niet aan de telefoon.Duymuyorum zegt gewoon dat het geluid je niet bereikt. Zo zeg je gewoonlijk dat je iemand niet hoort.
• Sabah sahilde dalgaları dinliyorum.'s Ochtends luister ik op het strand naar de golven.Aandacht geef je bewust, dus dinlemek; dalgaları is het lijdend voorwerp met -ı, niet „naar de golven”.
• Komşunun köpeğini bütün gece duydum.Ik heb de hele nacht de hond van de buren gehoord.
• Yarın akşam konseri dinleyeceğiz.Morgenavond luisteren we naar het concert.
• Zil çalıyor ama kimse duymuyor.De bel gaat, maar niemand hoort het.
• Bu haberi dün akşam duydum.Ik heb dit nieuws gisteravond gehoord.Duymak betekent ook iets vernemen: een bericht bereikt je van ergens. Haberi is het lijdend voorwerp.
• Seni duydum ama dinlemek istemiyorum.Ik heb je gehoord, maar ik wil niet luisteren.Beide werkwoorden naast elkaar: de stem bereikte je (duydum), maar je wilt er geen aandacht aan geven (dinlemek).
• Dün gece yağmurun sesini duydun mu?Heb je vannacht het geluid van de regen gehoord?
• Bu adı ilk kez senden duydum.Ik heb deze naam voor het eerst van jou gehoord.Bij duymak krijgt de persoon van wie je het hoorde -den: senden. Het gehoorde, adı, krijgt -ı.

Let op

Gebruik duymak niet voor wat je bewust beluistert. Müzik duyuyorum zegt dat muziek je oren bereikt, misschien van de buren; voor je eigen afspeellijst zeg je müzik dinliyorum. Omgekeerd werkt het ook niet: lawaai dat je niet kunt vermijden is duymak, en seni duymuyorum is de gewone manier om te zeggen dat je iemand op een slechte lijn niet hoort.

Probeer het zelf

1. Vul het werkwoord in: Ik luister bewust naar de radio.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   dinliyorum

   dinliyorum: je kiest de radio zelf, dus dinlemek; dinle + -iyor + -um geeft dinliyorum.

2. Vul het werkwoord in: Vannacht hoorde ik de stem van de buurman zonder het te willen.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   duydum

   duydum: de stem bereikte je zonder moeite, dus duymak; de verleden tijd is duy + -du + -m.

3. Vul het werkwoord in: Het geluid is slecht, ik hoor je niet.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   duymuyorum / duyamıyorum

   duymuyorum / duyamıyorum: op een slechte lijn komt het geluid niet aan, dat is horen, dus duymak; -mu- maakt het ontkennend. duyamıyorum is ook juist.

4. Vul het werkwoord in: We luisteren aandachtig naar de leraar.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   dinliyoruz

   dinliyoruz: de leraar aandachtig volgen is een keuze, dus dinlemek; -iyor + -uz geeft dinliyoruz.

Gebruik het vandaag

Schrijf vier zinnen over geluiden van vandaag: twee waar je bewust naar luisterde en twee die je gewoon bereikten. Controleer of elk werkwoord bij je keuze past.