In elk van deze zelfgeschreven dialogen spreken twee mensen met elkaar. Vergelijk de aanspreekvorm vóór en na de oplopende spanning: de verandering in de context telt. Geen dialoog komt uit een serie.

Het idee

Bij één gesprekspartner kan een onverwachte overgang van sen naar siz afstand scheppen. In het vierde voorbeeld volgt Siz bilirsiniz op de vertrouwde aanspreekvorm en sluit het de discussie koel af. Een overgang van siz naar sen kan boosheid uitdrukken, zoals in het vijfde voorbeeld, of aangeboden vertrouwdheid, zoals in het zesde. Let op de andere reacties en de toon; geen van beide richtingen heeft één vaste emotionele betekenis. Volg ook sana/size, seni/sizi en de werkwoordsuitgangen. In Beni anlıyor musunuz? ontbreekt het voornaamwoord, maar blijft de aanspreekvorm formeel of meervoudig.

Voorbeelden

  • Bana neden siz diyorsun?Waarom zeg je u tegen me?
  • Sen bana güvenmiyor musun?Vertrouw je me niet?
  • Bana sen diyebilirsiniz.U mag je tegen me zeggen.
  • — Sen beni hiç dinlemiyorsun. — Yine aynı tartışma. — Siz bilirsiniz. Artık karışmıyorum.— Je luistert nooit naar me. — Alweer dezelfde ruzie. — Zoals u wilt. Ik bemoei me er niet meer mee.
  • — Sizi dinliyorum, devam edin. — Bu karar sizi ilgilendirmez. — Sen bana böyle konuşamazsın!— Ik luister naar u, gaat u verder. — Deze beslissing gaat u niets aan. — Je kunt niet zo tegen me praten!
  • — Size nasıl hitap edeyim? — Bana sen diyebilirsiniz. — Peki, sen ne düşünüyorsun?— Hoe zal ik u aanspreken? — U mag je tegen me zeggen. — Goed, wat denk jij?
  • Beni anlıyor musunuz, yoksa konuşmayı bitirelim mi?Begrijpt u me, of zullen we het gesprek beëindigen?

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Lees siz niet altijd als meerdere personen en zie een nieuw sen niet meteen als vriendschap. In het vijfde voorbeeld maakt de vijandige reactie de overgang confronterend. Bij een groep kan siz gewoon meervoud zijn, zonder emotionele verandering.

Probeer het zelf

  1. In voorbeeld 4 eindigt de spreker met Siz bilirsiniz. Artık karışmıyorum. Wat past bij dat terugtrekken: mesafe (afstand) of yakınlık (nabijheid)? Schrijf het Turkse woord.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    mesafe

    mesafe: na de afwijzende reactie trekt de spreker zich uit de kwestie terug. Dat terugtrekken wijst samen met de nieuwe formele aanspreekvorm op afstand, niet op warmte.

  2. In voorbeeld 5 wordt de formele aanspreekvorm Sen bana böyle konuşamazsın! Drukt de laatste reactie öfke (boosheid) of samimiyet (hartelijkheid) uit? Schrijf het Turkse woord.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    öfke

    öfke: de laatste reactie verwerpt de manier waarop de ander spreekt. Hier gaat de vertrouwde aanspreekvorm samen met protest; niemand heeft toenadering aangeboden.

  3. Nodig één persoon uit om je informeel aan te spreken. Vul sen of siz in: Bana ___ diyebilirsiniz.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    sen

    sen: de spreker staat de vertrouwde aanspreekvorm uitdrukkelijk toe. De uitgang van diyebilirsiniz laat zien dat de spreker de ander tijdens dat aanbod nog formeel aanspreekt.

  4. Eén persoon hoort Beni anlıyor musunuz? Welk weggelaten voornaamwoord past bij de werkwoordsvorm: sen of siz?

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    siz

    siz: musunuz behoudt de formele aanspreekvorm of het meervoud. Omdat de opdracht één luisteraar noemt, gaat het hier om formele aanspreking van één persoon.

Gebruik het vandaag

Schrijf een gesprek van vier regels tussen twee vrienden. Laat één persoon plotseling u zeggen en voeg een reactie toe die laat zien of dat afstand of een grap betekent. Onderbouw je interpretatie en ga daarna naar de les over emotionele monologen.