Zmiana formy zwracania się w tureckiej kłótni

Zasada

W rozmowie z jedną osobą nieoczekiwane przejście od sen do siz może budować dystans. W czwartym przykładzie Siz bilirsiniz następuje po poufałym zwrocie i chłodno zamyka rozmowę. Przejście od siz do sen może wyrażać złość, jak w piątym przykładzie, albo zaakceptowaną poufałość, jak w szóstym. Sprawdź sąsiednie wypowiedzi i ton: sam kierunek zmiany nie wskazuje jednej emocji. Zwracaj uwagę także na sana/size, seni/sizi i końcówki czasowników. W Beni anlıyor musunuz? zaimka nie ma, lecz pozostaje forma grzecznościowa lub mnoga.

Przykłady

• Bana neden siz diyorsun?Dlaczego zwracasz się do mnie tak oficjalnie?
• Sen bana güvenmiyor musun?Nie ufasz mi?
• Bana sen diyebilirsiniz.Można zwracać się do mnie na ty. (powiedziane grzecznościowo)
• — Sen beni hiç dinlemiyorsun. — Yine aynı tartışma. — Siz bilirsiniz. Artık karışmıyorum.— Nigdy mnie nie słuchasz. — Znowu ta sama kłótnia. — Jak sobie życzysz. Już się nie wtrącam. (przejście na formę grzecznościową)
• — Sizi dinliyorum, devam edin. — Bu karar sizi ilgilendirmez. — Sen bana böyle konuşamazsın!— Słucham, proszę mówić dalej. — Ta decyzja nie dotyczy pani/pana. — Nie możesz tak do mnie mówić!
• — Size nasıl hitap edeyim? — Bana sen diyebilirsiniz. — Peki, sen ne düşünüyorsun?— Jak mam się zwracać? — Można do mnie mówić na ty. — Dobrze, a ty co myślisz?
• Beni anlıyor musunuz, yoksa konuşmayı bitirelim mi?Czy rozumieją państwo, co mówię, czy mamy zakończyć rozmowę? (po turecku także grzecznościowo do jednej osoby)

Uważaj

Nie tłumacz każdego siz jako zwrotu do kilku osób i nie uznawaj nowego sen za dowód przyjaźni. W piątym przykładzie wroga odpowiedź nadaje zmianie konfrontacyjny charakter. Przy kilku rozmówcach siz może po prostu oznaczać liczbę mnogą.

Spróbuj samodzielnie

1. W czwartym przykładzie pada Siz bilirsiniz. Artık karışmıyorum. Co pasuje do tego wycofania: mesafe (dystans) czy yakınlık (bliskość)? Wpisz tureckie słowo.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   mesafe

   mesafe: po lekceważącej odpowiedzi osoba wycofuje się ze sprawy. Ten odwrót wraz z nową formą grzecznościową wskazuje na dystans, a nie serdeczność.

2. W piątym przykładzie forma grzecznościowa zmienia się w Sen bana böyle konuşamazsın! Czy ostatnia wypowiedź wyraża öfke (złość), czy samimiyet (serdeczność)? Wpisz tureckie słowo.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   öfke

   öfke: ostatnia wypowiedź jest sprzeciwem wobec sposobu mówienia rozmówcy. Poufała forma towarzyszy protestowi; nie było zaproszenia do zbliżenia.

3. Zaproś jedną osobę do poufałego zwracania się do ciebie. Uzupełnij przez sen lub siz: Bana ___ diyebilirsiniz.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   sen

   sen: osoba wyraźnie pozwala na poufałą formę. Końcówka w diyebilirsiniz pokazuje, że sama nadal zwraca się do słuchacza grzecznościowo.

4. Jedna osoba słyszy Beni anlıyor musunuz? Który pominięty zaimek pasuje do formy czasownika: sen czy siz?

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   siz

   siz: forma musunuz zachowuje zwrot grzecznościowy lub mnogi. Polecenie określa jednego słuchacza, więc chodzi o grzecznościowy zwrot do jednej osoby.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery wypowiedzi tworzące rozmowę dwojga przyjaciół. Jedna osoba ma nagle przejść na formę grzecznościową, a odpowiedź ma pokazać, czy to dystans, czy żart. Uzasadnij interpretację i przejdź do lekcji o emocjonalnych monologach.